Ünsüz yumuşamasına örnek verir misiniz?

26 gösterim
10 Ekim 2012 misafir sordu
11 Ekim 2012 düzenledi
yumuşamaa

2 Cevap

0 oy
10 Kasım 2012 misafir cevapladı
“p, ç, t, k” sert ünsüzleriyle biten sözcük veya eklere, ünlüyle başlayan bir ek ya da sözcük getirildiğinde bu ünsüzler yumuşayarak “b, c, d, g-ğ” biçimlerine dönüşür. Bu olaya “ünsüz yumuşaması” denir.

p, ç, t, k     ›     b, c, d, g-ğ
 SERT             YUMUŞAK

dolap – ın      →   dolabın
    SERT             YUMUŞAK
                p   ›  b
        ünsüz yumuşaması
0 oy
5 Kasım nicely cevapladı
Tanım: Türkçede kelimelerin sonunda p, ç, t, k harfleri varsa bu kelimelere sesli harfle başlayan bir ek gelirse bu harfler yumuşayarak b, c, d, g-ğ harflerine dönüşür.

mektup →mektub-u

borç →borc-u

yoğurt→ yoğurd-u

köpek→ köpeğ-i

 Not: k harfi yumuşayınca ğ olur. -n harfinden sonra gelen k ise g olur.

Denk →deng-i

Renk →reng-i

Çelenk →çeleng-i
Not: Ünsüz yumuşaması genellikle isimlerde olur. Fiillerde de bu kurala sadece git-, et-, tat- fiilleri uyar.
git Bu hafta alışverişe siz gidin.

et Arkadaşınıza yardım edin.

tat Şu yemeklerden de tadınız.

Not: 1. Genellikle tek heceli kelimeler bu kurala uymaz.  

Et         top       saç       vb.

Kasap, eti tartıyor.

Saat üçü beş geçiyor.

Bu hapı içiniz.
 

Bazı tek heceli kelimelerde yumuşama olabilir.

çok →çoğu

kap→ kabı

yurt→ yurdu
 

2. Yabancı kelimelerin bir kısmı bu kurala uymaz.

hukuk, millet, merhamet, gayret

 
3. Özel isimlerde bu kurala uyulmaz. Yazılırken değişme olmaz ama konuşurken değişme olur.

Ahmet + i        Ahmet’i                       Ahmet’i tanıyor.

Ufuk + u           Ufuk’u                         Babası Ufuk’u soruyor.

Serap + a         Serapa                         Bu paketi Serapa ver.
Okula Destek'e hoş geldiniz!

Sorun, cevaplayın ve okul eğitiminize destek olan soru-cevap platformumuzu geliştirin.

Teşekkürler!
...