Dilimize giren yabancı kelimeler dilimizi nasıl etkiler?

8,975 gösterim
19 Kasım 2012 zehra eryılmaz sordu
19 Kasım 2012 byz_qny düzenledi
lütfen yardım edin

3 Cevap

0 oy
19 Kasım 2012 byz_qny cevapladı
Dilimize giren yabancı kelimeler dilimizi nasıl etkiler?

Bugün dünya üzerinde konuşulan dillerin hepsi az ya da çok başka bir dil ya da dillerle ilişki içindedir. Hele Türkçe gibi, zaman bakımından çok eskilere dayanan, zemin bakımından da çok geniş bir coğrafyaya dağılmış olan bir dilin, başka dillerden etkilenmesi ve başka dilleri etkilemesi kaçınılmazdır. Türkçe farklı zamanlarda farklı dillerden yabancı kelimeleri bünyesine katmış ve neredeyse bunlar Türk dilinin bir parçası haline gelmiştir. Bunların bazıları yüzyıllar süren bir yolculuktan sonra dile yerleşmiş ve Türk dili ile özdeşleşmiştir. Bu kelimelerin bazıları dil bilgisi yapısına uyarken bazıları da bu yapıya uymamış ve beraberinde istisnaları da dile sokmuştur. Bu da Türkçenin yabancılara öğretilmesi hususunda açıklanması güç bazı kurallar şeklinde karşımıza çıkmaktadır.

Türkçe yapı itibariyle dünya dilleri arasında en az istisnaya sahip “matematiksel” dillerden birisidir. Anlatılması, açıklanması, öğretilmesi, kelime türetilmesi ve yeni kelimeler oluşturmaya müsait olması sebebiyle örnek gösterilen bir dildir. Ancak karşımıza çıkan yabancı kökenli kelimeler dilin anlatılması konusunda sıkıntıları da beraberinde getirmektedir. Yabancı dillerin Türkçeyi etkilemesi yalnızca sözcük ve terim girişiyle sınırlı kalmamış, diğer dillerden alıntıların Türkçenin ses yapısına uydurulmasında da yabancı dillerin ses bilgisi özellikleri baskın olmuştur. Buna en iyi örnek Türkçeye İngilizceden giren innovation “yenileşim” sözünün inovasyon biçiminde kullanılmasıdır.

Son yıllarda yabancı dilden alıntıların Türkçede özgün yazım ve söyleniş özellikleriyle  kullanılması çok büyük olumsuzluklara yol açmaktadır. Eklemeli bir dil olan Türkçede yabancı kökenli sözlere ekler Türkçe söylenişe göre getirildiğinde mortgag’a, on-line’ım, hacker’lara gibi tuhaf  ve gülünç yazım biçimleri ortaya çıkmaktadır. Bu da dilimizin kuralsız ve istisnalarla dolu bir dil olduğu görüntüsünü vermektedir.  Bu türden sözlerin yer aldığı cümleleri okuyup anlayabilmek için Türkçe bilmek yeterli olmamakta, o yabancı dilleri de bilmek gerekmektedir.

Yabancılara Türkçe öğretiminde kelimenin Türkçe karşılığı kullanılmadığında çeşitli sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bunları genel hatlarıyla şu şekilde sıralayabiliriz.

1-Türkçe veya yabancı kökenli kelimelere yabancı eklerin getirilmesi.

Bunların kök, gövde veya ek olarak açıklanabilmesi mümkün değildir.

Kraliyet

Hürriyet

Serbestiyet

Dostane

Acizane

İlmi

İktisadi

Taraftar

Kafadar

Liberalizm

Turizm

Turist

Realist

2-Yabancı kelimelerin Türkçedeki ünlü uyumuna göre ek almaması.

Kontrolü

Folklore

Refakatçi

Kabulü

Hâller

Kalbim

3-Yazılış ve okunuşlarının farklı olması.

Türk dilinde kelimeler yazıldığı gibi okunur. Bu da dil öğretimini kolaylaştıran önemli bir unsurdur.

Show-Şov

Şarj-Şarz

Blander-Blendır

Cafe-Kafe

Blue Jean- Blucin

Video-Vidyo

Chat- Çet

Check up-Çekap

Solarium-Solaryum

Digiturk-Dijitürk

W.C.-Ve ce

USB-Yu es bi

AİDS-Eydis

4-Yabancı dillerdeki ortak kelimelerin yazılması ve söylenmesindeki hatalar.
Aynı kelimenin bir benzeri öğrencinin kendi dilinde varsa ve okunuşu Türkçeye yakınsa bu kelimeyi  kendi dilindeki şekliyle kabul etmekte ve daha sonra bu hatayı düzeltmesi zor olmaktadır.

Biftek-Bifşteks

Üniversite-Üniversitet

Koridor- Karidor

Enstitü-İnstitüt

Profesör-Profesır

Fakülte-Fakültet

Diploma-Diplom

Sertifika-Sertifikat

Banka-Bank

Radyo-Radio

Televizyon-Televizion

Doktor-Doctor

5-Kalınlık-incelik uyumu.

Yabancı kelimeler Türkçe büyük ünlü uyumuna uymazlar.

Sermaye

Emanet

Adalet

Tatil

Kalem

Kitap

Kontör

Beyaz



6-Tamlamalar.

Türkçede olmayan ve Türkçe açıklaması mümkün olmayan tamlamalar vardır. Bu tamlamaların aldıkları ekler ve eki alış biçimleri dil bilgisine uyum göstermemektedir.


Sahra-yı Cedit

Kuva-yı Millî

Selman-ı Pak Caddesi

Divan-ı Lugati’t-Türk

Ab-ı hayat

Ruh-ı mücerred



7-Dişilik-erkeklik.

Türkçede yapı itibariyle kelimelerde dişilik ve erkeklik yoktur.

Aktör-Aktris

Host-Hostes

Müdür-Müdire

Masör-Masöz

Muallim-Muallime

Memur-Memure

Prens-Prenses

Kral-Kraliçe

Çar-Çariçe

Patron-Patroniçe

Bakir-Bakire

Rahip-Rahibe

8-Ön ekler.

Türk dilinde pekiştirme sıfatları dışında ön ek görülmez. Ancak Türkçenin ek ve kök sırasına uygun olmayan bazı ön ekler Türkçeye girmiştir.

Bihaber

Biçare

Nahoş

Namalum

Namağlup

Namert

Otokontrol

Antitez

Antidepresyon

Alaturka

Ametal

Asosyal

9- Hece bölmede kuralı zorlayan kelimeler vardır.

Poliklinik

Belgrad

Elektrik

Elektron

Telgraf

Kontrgerilla

Eksper

Ekstra

10- Türkçede iki ünlü yanyana gelmez.

Fuar

Saat

Düet

Aile

Kuaför

İnşaat

Düello

Şefaat

İddia

Faaliyet



11-Türkçede kelimeler iki sessiz harfle başlamaz.


Kral

Tren

Skandal

Standart

Flaş

Protokol

Stüdyo

Stil

Tribün

Grup

Plan

Statü

Slogan

12-Çoğul kelimeler.

Anlam itibariyle çokluk ifade eden kelimeler tekrar çoğul eki alabilmektedir.

Evliya-evliyalar- ermişler

Evlat –evlatlar- çocuklar

Tamirat –tamiratlar- onarımlar

Meşrubat –meşrubatlar- içecekler

Beyanat -beyanatlar -açıklamalar

Gidişat – gidişatlar- durumlar

Yukarıdaki örneklerde de görüldüğü gibi  Türkçenin yazımını ve söyleyişini temelinden sarsan bu olumsuzlukların önüne geçmek için yabancı dillerin dil bilgisi yapısını öğrenip istisnai kuralları yabancı dildeki yapılarıyla açıklama yerine Türkçedeki karşılıkları kullanılanarak bu sıkıntı bir ölçüde azaltılmalıdır.

Hürriyet kelimesi yerine özgürlük

Dostane kelimesi yerine arkadaşça

Realizm kelimesi yerine gerçekçilik

Haller kelimesi yerine durumlar

Kalbim kelimesi yerine yüreğim

Kontrolü kelimesi yerine denetlemeyi

Show kelimesi yerine gösteri

Şarj kelimesi yerine dolum

Blander kelimesi yerine karıştırıcı kullanılabilir.

Aslında Türk dilinde çok fazla yabancı kelime olmasına rağmen bu kelimelerin birçoğunun Türkçe karşılığı vardır. Türk dilinin bir parçası haline gelmiş ve henüz Türkçede karşılığı olmayan bazı kelimeler için ise şimdilik yapacak bir şey yoktur. Dilin kurallarına uygun yeni kelimeler oluşturulup halk tarafından kabul edilinceye kadar eksi ve artılarıyla bu kelimeler dilimizde misafir olarak kalacaklardır.

Bununla birlikte Türkçeleşmiş bazı yabancı kelimelerin dilimizden çıkarılıp atılması mümkün değildir. Çünkü Türk dili ve edebiyatı tarihi boyunca söz konusu bu kelimeler  -Türkçe karşılıklarıyla- beraber asırlarca kullanılagelmişlerdir.
0 oy
10 Mayıs sanane lan cevapladı
cevaplıyom        :                       cevap                                adsadasdasdasdasdas
0 oy
19 Mayıs misafir cevapladı
ne istiyon

İlgili sorular

1 cevap 105 gösterim
2 cevap 110 gösterim
2 cevap 170 gösterim
Okula Destek'e hoş geldiniz!

Sorun, cevaplayın ve okul eğitiminize destek olan soru-cevap platformumuzu geliştirin.

Teşekkürler!
...