Sıfat nedir, niçin kullanılır?

62 gösterim
29 Kasım 2012 misafir sordu
29 Kasım 2012 Valeria düzenledi

3 Cevap

0 oy
29 Kasım 2012 Valeria cevapladı
Sıfat, Sıfatların İşlevleri ve Anlamları
MsXLabs.org & Temel Britannica

Sıfat

Sıfat, varlıkların niteliğini gösteren ya da onu belirten sözcüklerdir.
Türkçe'de sıfatlar söz diziminde kesinlikle bulunması gereken bir nitelik taşımaz. Cüm­le örgüsü içinde isim türü sözcüklerin çeşit­li niteliklerini göstermek ya da belirtmek için yer alır. Bu amaçla da isimlerin önüne getirilir.
Türkçe'de sıfatlar yapılarına göre üçe ayrılır:

    Yalın sıfatlar
    Türemiş sıfatlar
    Bileşik sıfatlar

Herhangi bir yapım eki almamış ya da başka bir sözcükle bileşmemiş olan sıfatlara "yalın sıfat" denir:

    az
    çok
    iyi
    bir

İsim ya da eylem kök ve gövdelerinden sıfat yapma ekleriyle türetilmiş olan sıfatlar "türemiş sıfat"tır:

    Çiçek-li (bahçe)
    şekersiz (çay)
    ulus-al (dil)
    yap-ay (madde)
    sevil-en (insanlar)
    beş-inci (sınıf)

"Bileşik sıfatlar" bileşik sözcük yapısındadır; iki ya da daha çok sıfat ya da başka sözcük türleriyle kurulur:

    ağır+başlı (insan)
    açık+yürekli (insan)
    kara+biberli (yemek)
    bir+kaç (gün)
    elden+düşme (araba)
    gün+görmüş (insan)


Sıfatların İşlevleri ve Anlamları
MsXLabs.org & Temel Britannica

Niteleme sıfatları isimlerin biçimlerini, renkle­rini, durumlarını, yerlerini, bağıntılarını ve buna benzer durumlarını belirtir:

    yuvarlak (masa)
    eğri (çizgi)
    mavi (deniz)
    kırmızı (şapka)
    gerçekçi (yaklaşım)
    kimyasal, fizik­sel (özellikler)

Belirtme sıfatları, isimleri sayı belirterek, soru sorarak, gösterme yoluyla ya da belgisiz olarak belirten sıfatlardır. Belirtme sıfatları da anlam ve işlevlerine göre dörde ayrılır:

    Gösterme sıfatları
    Soru sıfatları
    Belgisiz sı­fatlar
    Sayı sıfatları

Gösterme sıfatları (işaret sıfatları), isimleri göstererek belirten sıfatlardır. Genellikle isimlerden önce bu, şu, o sıfatları getirilerek gösterme olayı gerçekleştirilir:

    Bu (kitap), şu (araba), o (ağaç).

Soru sıfatları, isimleri soru yoluyla belirtir­ler:

    Hangi (filmi seyrettiniz?), kaç (liranız var?), nasıl (bir insan?), kaçıncı (durakta ine­cekler?), kaçar (elma veriyor?).

Belgisiz sıfatlar, isimleri belgisiz olarak belirtirler:

    Bazı (insanlar), bir (gün), bütün (hayaller), birkaç (kilogram), nice (yıllar), fazla (telaş), çoğu (zaman) gibi.

Sayı sıfatları, sayı isimleriyle kurulan ve ismin sayısını çeşitli biçimlerde belirten sıfat­lardır. Sayı sıfatları;

    asıl sayı sıfatları,
    üleştir­me sayı sıfatları,
    kesir sayı sıfatları,
    sıra sayı sıfatları

olarak dörde ayrılır.
Asıl sayı sıfatları isimlerin kesin sayısını belirtir: Bir (lira), yüz (gün), bin (asker), on milyon (buzdolabı).
Üleştirme sayı sıfatları isimlerin sayılarını bölüştürülmüş biçimde be­lirtir: Birer (hafta), beşer (ceviz).
Kesir sayı sıfatları, isimlerin sayılarını kesirli olarak be­lirtir: Yüzde kırk (faiz), yüzde iki yüz (zam), dörtte bir (ekmek).
Sıra sayı sıfatları da isimlerin sıralama ve bölümlemedeki yerlerini belirtir: Birinci (sıra), onuncu (araba), ellinci (yıldönümü).

Sıfatların çeşitli karşılaştırma dereceleri de vardır. Bu "daha, çok, pek, en, kadar" gibi belirteç ve ilgeçlerle oluşturulur: Yılan kadar sinsi, tilki gibi kurnaz (eşitlik derecesi); en güzel, çok çalışkan, daha sıcak, pek kibar (üstünlük derecesi).
Sıfatlar bazı eklerle anlam yönünden de birtakım değişikliklere uğramaktadır. Sözge­limi -ca, -msı, -mtırak ekleri sıfatlarda yakın­lık, benzerlik belirtir:

    güzelce
    hınzırca
    ya­vaşça
    tenhaca
    insanca
    acımsı
    tatlımsı
    yeşilimtrak

Sıfatlarda küçüklük belirten ekler ise -cık, -cak, -rak ekleridir:

    ufacık
    küçücük
    yumuşacık
    büyücek
    ufarak

Sıfatların ilk hecelerinin sonundaki ünsüz p, m, r, s ünsüzlerinden biriyle değiştirilerek ya da ilk hecenin sonuna bu ünsüzlerden biri eklenerek pekiştirme yapılabilir:

    kırmızı/ kıpkırmızı
    kara/kapkara
    boş/bomboş
    be­yaz/bembeyaz
    temiz/tertemiz
    çıplak/çırçıplak
    bütün/büsbütün
    mavi/masmavi



Kaynak: http://www.msxlabs.org/forum/soru-cevap/294588-sifat-nedir.html#ixzz2Dbe7znCc
0 oy
29 Kasım 2012 Pembe Lolipop cevapladı
Sıfat (Önad) : İsimleri niteleyen ya da belirten sözcüklerdir. Sıfat ya da önad; isimlerin ya da diğer sıfatların önüne gelerek onları miktar, sıra, konum, renk, biçim, insanda bıraktığı duygu vb. gibi çeşitli yönlerden tanımlayan, tarif eden sözcük türü.

Sıfatlar ancak varlıklarla ortaya çıkar. Bu nedenle tek başlarına kullanılamaz. Sıfat olarak kullanılan çoğu sözcük bazen bir kavramın karşılığıdır. Örneğin “mavi”, bir renk ismidir, “iki”, bir sayı ismidir. Ancak bu sözcükler isimlerin özelliklerini bildirecek duruma gelirse sıfat olur. Yani; “Mavi gözlerine bayıldım.” cümlesinde “mavi” göz isminin rengini bildirdiğinden sıfattır. Ya da “iki” sözü; “İki kalemi vardı.” cümlesinde kalemlerin sayısını bildirdiğinden sıfat olmuştur.

Ancak sıfatın mutlaka isimden önce gelmesi gerekmez. Bazen bir ismin niteliğini bildirmesine rağmen isimden önce gelmediği de olur.
0 oy
29 Kasım 2012 sarı şeker cevapladı
Sıfat Nedir
Varlıkları niteleyen, onların durumlarını açıklayan, onları değişik yollarla belirten kelimelere denir. Sıfat, isim soylu bir kelimedir. Bir isim başka bir ismi nitelerse sıfat görevini üstlenmiş olur.

İlgili sorular

2 cevap 112 gösterim
0 cevap 5 gösterim
5 Aralık Musa Öztürk sordu
2 cevap 47 gösterim
2 cevap 91 gösterim
13 Aralık 2012 misafir sordu
1 cevap 53 gösterim
8 Aralık 2012 misafir sordu
Okula Destek'e hoş geldiniz!

Sorun, cevaplayın ve okul eğitiminize destek olan soru-cevap platformumuzu geliştirin.

Teşekkürler!
15 Çevrimiçi
0 Üye ve 15 Ziyaretçi

10,587 soru

19,827 cevap

0 yorum

2,789 üye

...