Cümlenin ögeleri hakkında bilgi verir misiniz?

122 gösterim
29 Kasım 2012 alakaraseydanur sordu
3 Aralık 2012 ThinkerBeLL düzenledi
Cümlenin Ögeleri İle İlgili Bilgiler ?

2 Cevap

0 oy
30 Kasım 2012 _Yağmur_ cevapladı
 
En İyi Cevap
Cümlenin öğeleri
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Cümlenin ögeleri; cümlede yüklem ile görev ve anlam yönünden yükleme eşlik eden diğer parçalardan her biri. Cümlenin ögeleri tek bir sözcükten veya sözcük grubundan oluşabilir. ögeler anlamlı ve doğru (kurallı) cümleler kurulabilmesini sağlarlar. Türkçede cümlenin ögeleri şunlardır: Yüklem, özne, nesne, dolaylı tümleç (yer-yön tümleci), zarf tümleci.

Cümle; bir fikri, bir düşünceyi, hareketi, duyguyu ve olayı tam bir yargı halinde ifade eden kelime grubudur. Bir cümle kurabilmek için en azından bir çekimli fiil (fiil cümlelerinde) ya da ek-fiil almış bir adın (isim cümlelerinde) yüklem görevini üstlenmesi gerekir. Örneğin "koşuyor" kelimesi tek başına bir cümledir.

Cümlenin diğer ögeleri anlam ve görev yönünden yüklemi tamamlarlar.
Ana ögeler
Cümlenin ana ögeleri yüklem ve öznedir.
Yüklem

Yüklem cümlede bir iş, oluş, hareket vs. bildiren; cümleyi yargıya bağlayan ögedir. Yüklemsiz cümle kurulamaz.

Eksiltili olmayan bir cümle kurabilmek için yalnızca yüklem yeterlidir. Yüklem genelde cümle sonunda bulunur. Yüklemi bir fiilin çekimlenmesiyle oluşan fiil cümlelerinin yanısıra, bir adın ek-fiil eki almasıyla da bir isim cümlesi oluşturulabilir.
Özne

Özne, bir cümlede yüklem ile bildirilen işi ya da oluşu yerine getiren veya cümlem vasıtasıyla hakkında bilgi verilen ögedir.

Özne, yüklemden sonra cümlenin ikinci ana ögesidir. Sadece yüklemden oluşan cümlelerde dahi öznenin varlığı şahıs eklerinden anlaşılır.
Yardımcı ögeler

Cümlenin yardımcı ögelerini oluşturan tümleçler üç grupta incelenir:

    Nesne (düz tümleç)
    Dolaylı tümleç
    Zarf tümleci (edat tümleci)

Nesne

Düz tümleç olarak da bilinen nesne, öznenin yaptığı ve yüklem tarafından bildirilen iş veya oluştan etkilenen kavram veya varlıktır. Örnekler:

    "Ben her gün kitap okurum." (belirtisiz nesne)
    "Bana bu hikayeyi babam anlattı." (belirtili nesne)

Dolaylı tümleç

Dolaylı tümleç; yüklemin anlamını yer, bulunma ve yönelme açaısından tamamlayan ögedir. Genellikle -e, -de ve -den eklerinden birini alır ve yükleme sorulan nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neye, nede ve neden sorularının yanıtlarıdır.[3] Örnekler:

    "Yarın Ankara'ya gideceğiz."
    "Annem bu meyveleri semt pazarından aldı."

Zarf tümleci

Edat tümleci olarak da bilinen zarf tümleci, yüklemde belirtilen iş ve oluşun ne zaman, neden, nasıl, ne kadar ve ne vasıtasıyla gerçekleştiğini belirtir. Örnekler:

    "Ablamlar haftaya yola çıkacaklarmış." (zaman belirtir)
    "Çocuk korkudan titriyordu." (neden belirtir)
    "Eve koşarak gittim." (eylemin nasıl yapıldığını belirtir)
    "Öğretmen uzunca bir cetvelle tahtaya çizgiler çizdi." (eylemin ne ile yapıldığını belirtir)
    "Bardaktaki sudan biraz içtim." (eylemin ne kadar yapıldığını belirtir)
0 oy
4 Aralık 2012 cococo cevapladı
Cümlenin diğer ögeleri anlam ve görev yönünden yüklemi tamamlarlar.
Ana ögeler
Cümlenin ana ögeleri yüklem ve öznedir.
Yüklem

Yüklem cümlede bir iş, oluş, hareket vs. bildiren; cümleyi yargıya bağlayan ögedir. Yüklemsiz cümle kurulamaz.

Eksiltili olmayan bir cümle kurabilmek için yalnızca yüklem yeterlidir. Yüklem genelde cümle sonunda bulunur. Yüklemi bir fiilin çekimlenmesiyle oluşan fiil cümlelerinin yanısıra, bir adın ek-fiil eki almasıyla da bir isim cümlesi oluşturulabilir.
Özne

Özne, bir cümlede yüklem ile bildirilen işi ya da oluşu yerine getiren veya cümlem vasıtasıyla hakkında bilgi verilen ögedir.

Özne, yüklemden sonra cümlenin ikinci ana ögesidir. Sadece yüklemden oluşan cümlelerde dahi öznenin varlığı şahıs eklerinden anlaşılır.
Yardımcı ögeler

Cümlenin yardımcı ögelerini oluşturan tümleçler üç grupta incelenir:

    Nesne (düz tümleç)
    Dolaylı tümleç
    Zarf tümleci (edat tümleci)

Nesne

Düz tümleç olarak da bilinen nesne, öznenin yaptığı ve yüklem tarafından bildirilen iş veya oluştan etkilenen kavram veya varlıktır. Örnekler:

    "Ben her gün kitap okurum." (belirtisiz nesne)
    "Bana bu hikayeyi babam anlattı." (belirtili nesne)

Dolaylı tümleç

Dolaylı tümleç; yüklemin anlamını yer, bulunma ve yönelme açaısından tamamlayan ögedir. Genellikle -e, -de ve -den eklerinden birini alır ve yükleme sorulan nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neye, nede ve neden sorularının yanıtlarıdır.[3] Örnekler:

    "Yarın Ankara'ya gideceğiz."
    "Annem bu meyveleri semt pazarından aldı."

Zarf tümleci

Edat tümleci olarak da bilinen zarf tümleci, yüklemde belirtilen iş ve oluşun ne zaman, neden, nasıl, ne kadar ve ne vasıtasıyla gerçekleştiğini belirtir. Örnekler:

    "Ablamlar haftaya yola çıkacaklarmış." (zaman belirtir)
    "Çocuk korkudan titriyordu." (neden belirtir)
    "Eve koşarak gittim." (eylemin nasıl yapıldığını belirtir)
    "Öğretmen uzunca bir cetvelle tahtaya çizgiler çizdi." (eylemin ne ile yapıldığını belirtir)
    "Bardaktaki sudan biraz içtim." (eylemin ne kadar yapıldığını belirtir

Kaynak: http://www.msxlabs.org/okul/21082/cumlenin-ogeleri-hakkinda-bilgi-verir-misiniz#ixzz2E4soUbZF
Okula Destek'e hoş geldiniz!

Sorun, cevaplayın ve okul eğitiminize destek olan soru-cevap platformumuzu geliştirin.

Teşekkürler!
...