Çöl nedir?

34 gösterim
4 Şubat 2013 nötrinos sordu
6 Mart 2013 ThinkerBeLL düzenledi

2 Cevap

0 oy
25 Şubat Safi cevapladı
 
En İyi Cevap

Çöl nedir?

Kurak bir arazi çeşididir. «Yağıştan çok buharlaşma olan bölgeler» diye tarif edilir. Hayvan ve bitki türlerinin çoğu bu bölgelerde barınamaz. Dünyadaki karaların % 20'sini kaplarlar. Çöl, Büyük Sahra'da görüldüğü gibi çok sıcak, veya Sibirya'da görüldüğü gibi çok soğuk olabilir. Arazilerin çölleşmesine bazen şiddetli sıcak, bazen de şiddetli soğuk sebep olabilir. Çünkü İkisi de yağışı önler. Çöllere de yağmur yağdığı olur. Fakat bu yağış çök az ve çok seyrektir. Çöllerin bazı bölgelerinde derinlerdeki bir su kaynağı sayesinde bitki yetişir. Bunlara «vaha» denir.

Vahalar bazen pek az İnsanın barınacağı kadar küçük, bazen de iki - üç milyon insanın barınacağı kadar büyük olabilir. Artezyen kuyuları sayesinde suni vahalar da meydana getirilebilir. Çöllerde yaşayabilen bitki ve hayvanların, bu bölgelerin şartlarına uyan özellikleri vardır. Dünyanın en büyük çöl bölgesi Afrikadan başlayarak Asya'ya kadar uzanır. Kuzey Afrika'daki bölümüne Büyük Sahra, Arap yarımadasındaki bölümüne Arabistan Çölü, Asya'da devam eden koluna, Orta Asya çölü, Uzak Doğu'ya kadar uzanan bölgesine de Gobi çölü denir. Avrupa'dan başka bütün kıtalarda çöl vardır.

DEVAMI : http://www.msxlabs.org/forum/cografya/93791-yeryuzu-sekilleri-col.html#ixzz418bQW54j

0 oy
4 Şubat 2013 bilgilikonular cevapladı
Bitki örtüsünün hiç bulunmadığı veya çok seyrek olduğu geniş arazi. Çöl terimi, daha çok kurak yerler için kullanılan bir terimdir. Çöller, kumlu ve susuz araziler halindedir. Yeryüzünde, bulunduğu yerlerde geniş alanları kaplamaktadırlar

Çöller, bulundukları yerlerin özelliklerine göre muhtelif isimler alırlar. Bunlar; kumlu çöller, soğuk çöller, tuzlu çöller, taşlı ve kayalık çöllerdir.

Çöllerde, devamlı olarak kuraklık ve soğuklar olduğundan, bitki örtüsüne çok az raslanmakta (kaktüs, bodur ağaçlar, kayalıklar arasında yetişen bitkiler gibi) ve bu sebeple buralarda çok az sayıda insanlar yaşamaktadır.

Çöl bitkileri, yağmur yağdığı zaman çok hızlı büyür. Hatta yağmur sularını bünyelerinde depo ederek, kurak dönemlerde bundan istifade ederler. Böylece hayatiyetlerini uzun müddet devam ettirebilirler. Bazı çöl bitkileri de su bulmak için köklerini toprağın derinliklerine salarlar. Yaprakları çok küçük olup, diken halindedir. Suyun depo edildiği gövde kısımları geniş bir yapıya sahip olduklarından kuraklığa uymuşlardır.

Çöllerde, daha çok iri gövdeli hayvanlar yaşamaktadır. Bunlar vücutlarında su depo ederek uzun zaman susuz kalmaya tahammül ederler. Mesela deve ve devekuşu gibi. Bunun yanında çöllerde küçük çöl hayvanları da bulunmaktadır. Bunlar geceleri dışarı çıkar, gündüzleri inlerde serin yerlerde barınırlar. Bunlara misal olarak sürüngenler (kertenkele gibi), kemirgenler, tilki, muhtelif kuşlar vs. gösterilebilir.

Yeryüzünde geniş alanlar kaplayan çöller olarak; Arktik ve Antarktika (soğuk çöller), Arabistan, Orta Asya, Avustralya, Afrika (kurak-kumlu çöller)daki çölleri gösterebiliriz. Dünyanın en kurak çölü bir Güney Amerika ülkesi olan Şili’deki çöldür. Çöllerde km 2 ye 0.00078 ila 0.3 kişi düşmektedir. Yani 4 ila 128 km 2 ye bir kişi isabet etmektedir.

Çöllerde yağış çok azdır. Hatta bazı çöllerde 7-8 senede ancak bir defa yağış olmaktadır. Yıllık yağış miktarı, çölün durumuna göre 0.5 mm ile 25 mm arasında değişmektedir. Bazı çöllerde ise yıllık yağış miktarı 250 milimetreye kadar çıkabilmektedir. Bu tip çöller daha çok bozkır görünümündedir. Güneş ışınları, hava sıcaklığı ve atmosferdeki nem ile alakasından dolayı, bir iklim etkisi sayılan buharlaşma, bütün çöllerde çok önemlidir. Dünyadaki bütün çöllerde toplam yıllık buharlaşma oranı, yıllık yağmurdan fazladır. Bu ise, sürekli bir su kaynağı olmadığı müddetçe su kütlelerinin meydana gelmesine mani olur.

Çöllerde gece ile gündüz arasında çok fazla sıcaklık farkı bulunmaktadır. Yani gündüzleri çok sıcak (40°C ile 50°C)geceleri ise çok soğuk (-20 ila -25°C) olmaktadır. Çöller, şiddetli yağışlar ile rüzgarların aşındırma ve kumulları bir yerden başka bir yere taşımasıyla meydana gelirler. Çöllerde çok seyrek yağan yağmurlar, sağanak halinde yağdıklarından, kumulları düz yerlere taşırlar ve buralarda bulunan tepeciklerin etrafına yığarak adatepe diye adlandırılan adacıklar meydana getirirler.

Çöllerde yaşayan insanlar eskiden daha çok göçebe halindeydiler. Göçebeler, geçimlerini hayvancılıkla temin etmekte, vahalar ile otlaklar arasında yüzlerce kilometre yol katederek hayvanlarını otlatmaktaydılar.

İlgili sorular

1 cevap 64 gösterim
4 cevap 3,233 gösterim
Okula Destek'e hoş geldiniz!

Sorun, cevaplayın ve okul eğitiminize destek olan soru-cevap platformumuzu geliştirin.

Teşekkürler!
42 Çevrimiçi
0 Üye ve 42 Ziyaretçi

10,590 soru

19,834 cevap

0 yorum

2,791 üye

...