Türkiye'deki toprak tipleri ve insan hayatına etkileri nelerdir?

97 gösterim
7 Şubat 2013 misafir sordu
7 Şubat 2013 nötrino düzenledi

1 cevap

0 oy
7 Şubat 2013 Esra Pıçakcı cevapladı
TOPRAK TİPLERİ:
1)YERLİ TOPRAKLAR: Ülkemizde yerli topraklar ikiye ayrılır.
a)İklimin etkili olduğu yerli topraklar: iklimin etkisine bağlı olarak oluşan bu topraklara aynı zamanda zonal veya klimatik topraklar da denir.Buralardaki toprakların A ve B katları bulunan yerinde oluşmuş topraklar;İç Anadolu, Güneydoğu ve Doğu Anadolu’nun ovaları ile Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde gür orman altında görülür.
A-TERRA –ROSSALAR-(KIRMIZI-TOPRAKLAR):
Bu topraklar, Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü bölgelerimizde görülür.Her türlü kaya üzerinde gelişmişlerdir.Ancak bu topraklar; çoğunlukla kireç taşlarının olduğu alanlarda daha yaygındır. Toprak düz sahalarda kireç taşlarının üzerinde eğimli sahalarda kireç taşlarının çatlakları ve tabaka yüzeyleri boyunca oluşmuştur.Kırmızı Akdeniz toprakları Toroslardaki karstik ovaların tabanlarında görülür.Güney Doğu Anadolu da kırmızı topraklar görülür. Kırmızı Akdeniz toprakları her türlü tarım ürünün yetişmesine uygundur. Toprağın verimi gübre verildiği takdirde artar.
B-ORMAN TOPRAKLARI:
Bu topraklar Karadeniz in büyük bir bölümünde, İç Anadolu’nun yüksek kesimlerinde, Yıldız dağlarında, İç batı Ege’de, Güneydoğu Toroslar da yaygındır. Organik madde yönünden çok zengindir ve koyudur. İkiye ayrılır.
1-Kireçsiz Orman Toprakları: Kuzey Anadolu ve Yıldız Dağlarının fazla yağış alan kuzey yamaçları ile dağların yüksek kesimlerinde fazla yıkanmadan dolayı topraktaki maddeler uzaklaşır, verimsizleşir.
2-Kireçli Orman Toprakları: Kuzey Anadolu Dağ kuşağının güneye bakan yamaçlarında ve iç bölgelerdeki meşe ormanlarının altında görülür. Bu sahalarda yağış az olduğu için üst kattan taşınan karbonatlar altta birikmiştir. Genel olarak orman toprakları tarım yapmaya uygun olmayıp, ormanların yetişmesine elverişlidir. Bu topraklar üzerinde açılan tarlalardan ancak bir kaç yıl iyi verim alınır. Daha sonra toprağın verimi düşer. Orman tahrip olmuştur.
TAŞINMIŞ TOPRAKLAR:
Akarsu,rüzgar,buzul gibi dış kuvvetleri aşındırarak taşıdığı materyallerin birikmesiyle oluşan topraklara denir. Bu gruba giren topraklar şunlardır.
1-Alüvyal topraklar: Bu tür topraklar; delta ovalarında ve akarsuların oluşturduğu çöküntü ovalarında yaygındır. Akarsular taşıdığı malzemeleri geniş sahalara yayar ve biriktirir.Malzemelerin boyutuna göre alüvyon topraklarda; kumlu, killi bazende kumlu- killi katlar bulunur. Sürekli birikmenin olduğu alüvyon topraklarda horizonlaşma görülmez. Buna karşılık taşkınların olduğu kenar kısımlarda sığ topraklar vardır.Örnek:Bafra ve Çarşamba ovalarının güneyinde alüvyon üzerinde gelişmiş topraklar vardır.
Muş ve Erzurum ovalarında özellikle taban suyunun yüksek olduğu yerlerde ve delta ovalarının altında uzun süre su altında kalan sulu alüvyal topraklara rastlanır. Alüvyal topraklar; mil ve kumdan oluştuğu için kolay işlenir. Verimli topraklardır. Karadeniz delta ovalarında sebze, meyve ve akarsu kenarlarında çeltik, Ege ve Akdeniz deltalarında sebzecilik, meyvecilik ve seracılık yapılır. Çukurova da iklimin etkisinden dolayı yılda birden fazla ürün alınır.
2-Yamaç Toprakları: Dağ yamaçlarından taşınan maddeler yamaçların eteklerinde birikir. Bu biriken toprakta yamaç deposu, bu depoların üzerindeki topraklara yamaç toprakları denir.Bu toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerini yamaçtan gelen malzemenin özelliklerini etkilemektedir. Yamaç depolarındaki kaba malzemeler yamaçta sellerin oluştuğunu, ince malzemeler doğal dengenin bozulmadığını gösterir. Yamaç toprakların dağ kuşaklarımızın etekleri boyunca yer yer görülür. Bunlar, Toros Dağ., Akdeniz eteklerinde, Ege’ de Bozdağlar ve Aydın Dağlarının eteklerinde depolar ve yamaç toprakları bulunur.Bu topraklar üzerinde;ormanlar,üzüm bağları ve meyve bahçeleri görülmektedirEge’ deki zeytin, incir ağaçları ve tütün tarlaları ile Toroslardaki turunçgillerin bir bölümü bu topraklar üzerinde yetişmektedir.

TOPRAK KİRLİLİĞİ VE İNSAN SAĞLIĞINA ETKİLERİ



Toprağın belli bir doğalyapısı vardır.Toprakta bulunmaması gereken maddelerin bulunmaması toprak kirlenmesine neden olur. Çeşitli zararlıve zehirli artıklar, çöpler, küller ve aşırı gübrelem toprak kirlenmesine neden olur. toprak kirlenmesine neden olur.

Böyle bir olumsuzlukla karşılaşmamak için tarlaların kirli sularal sulanmaması, çöp ve kül dökülmemesi gerekir.Tarım alanlarında bol ürün almak amcıyla rastgele gübreleme yapılmamalıdır.Önce toprağın yapısında bulunan maddeler Toprak Analiz Laboratuvarlarında inceletilip toprakta eksik madensel madde, yetiştirilecek ürünün cinsine göre belinlenmelidir.Bundan sonra uygun cins ve miktardaki gübre toprağa verimelidi.

Büyük kentlerin evrensel atıkları da toprak kirlenmesine neden olur. Çöplerin parçalanması oluşan maddeler toprağın doğal yapısını bozar.Çöplerle atılan plastik poşetler doğada uzun süre parçalanamaz.Toprağın havalanmasını önler.Bitki gelişimine neden olur.Kömürlerin yanmasıyla oluşan küller,tuğla ve kiremit fabrikası atıkaları, maden ocaklarından çıkan kil ve kaya parçacıkları tarım toprağı özelliğindeki alanlarda yığılırsa toprağın doğal yapısını bozar.




Doğal yapısı bozulan toprakalar,üzerinde bitki hayvanları barındırmaz.Kanalisazyon, temizlik malzemeleri veya çeşitli fabrika atıkları ile kirlenmiş sular toprak kirlenmesine neden olur.Kirli sular mera denilen hayvan otlakalarında geçerse veya tarım alanlarını nsulamadakulanılırsa içindeki kimyasal maddeler toprağa bulaşır.Kirlenmeye neden olur.Bu kimyasal maddeler insanları ve hayvanları öldürebilir. Egzoz ve baca gazları içinde karbon dioksit,azot di oksit,kükürt di oksit gibi gazlar bulunur.Bu gazlar havdaki su buharı ile birleşerek asit damlacıklarını oluştururlar.Asitler canlıların vucuduna zara verirler.Bunu laboratuvarımızdan alacağınız sulandırılmış asit içine et veya bitki parçası atarak görebiliriz.


Asit damlacıkları yağurlarla yeryüzüne iner.Bitki ve hayvanlara zarar verdiği gibi toprağa yeni kimyasal maddeler ekleyerek doğal yapısını bozar. Tarıma elvrişli topraklarımzın kalınlığı zaman geçtikçe azlmaktadır.Bunda en büyük rolü erozyon almaktadır.Bunda da özellikle çiftçiler zarar görmektedir.Bunun için çiftçileri erozyonu önlemeye karşı bilinçlendirmek gerekir.Erozyonu almaya karşı alınacak başlı önlemler şunlardır:
1)Özellikle eğimli tarlalar yağmurunoluşturacağı su akıntısını bırakmayacak şekilde suyun akışına dik şekilde sürülmelidir.
2)Çok dik tepe yamaçlarında teraslar oluşturulacak ekimler yapılmalıdır.Bunun yamaçlar merdiven şeklinde kesilerek geniş düzlükler oluşturulmadır.Gerekirse kenarlara duvarlara örülür.
3)Çıplak topraklar ,herhangi bir bitki örtüsü ile örtülü bulunan topraktan daha kolay aşınır, erozyona uğrar.

İlgili sorular

6 cevap 20,365 gösterim
2 cevap 189 gösterim
21 Şubat 2012 misafir sordu
4 cevap 2,528 gösterim
0 cevap 37 gösterim
Okula Destek'e hoş geldiniz!

Sorun, cevaplayın ve okul eğitiminize destek olan soru-cevap platformumuzu geliştirin.

Teşekkürler!
...