Anaksimenes kimdir, hayatı ve çalışmaları hakkında bilgi verir misiniz?

51 gösterim

1 cevap

0 oy
10 Aralık 2014 ayşenur cevapladı
İyonya Okulu’nun  sonuncu  filozofu Anaksimenes’tir. Hayatıyla  ilgili olarak günümüze pek  fazla bilgi  ulaşmayan Anaksimenes  (MÖ 585-525)  de  tıpkı Thales ve Anaksimandros  gibi  bir  bilimadamı –ya da astronom– filozoftur. Onun  felsefi  ve  bilimsel  düşüncede,  bir  anlamda  geriye  dönüşü  temsil  ettiği  söylenebilir. Bunu, onun astronomisinde olduğu kadar, arkhe olarak havayı seçiminde de görmek mümkündür. Buna göre Anaksimenes,  Anaksimandros’un  boşlukta  duran  silindir  şeklindeki  dünya  anlayışı  yerine,  havada aynen  bir  yaprak  gibi  yüzen,  bir  masa  kapağı  şeklindeki  dünya  anlayışını  geçirmiştir.  Yine, Anaksimandros’un evrendeki çokluğu açıklamak üzere doğası itibariyle belirsiz bir töz, soyut bir arkhe öne  sürdüğü  yerde, Anaksimenes  bir  anlamda  Thales’in  bütün  bir  kozmosu  tek  bir  bildik maddeye dayandırma düşüncesine geri dönmüştür.

Gerçekten de Anaksimenes,  görünüşün  gerisindeki  akledilir  gerçeklik,  çokluğun  arkasındaki  akıl yoluyla kavranabilir birlik, kozmosta varolan her şeyin kendisinden türediği töz olarak aer ya da havayı öne sürmüştür. O, ilk madde olarak havayı seçerken, hiç kuşku yok ki sadece çokluğun veya görünüşün gerisindeki birlik ya da gerçeklikle değil aynı zamanda birlikten çokluğa geçiş veya daha genel olarak evrendeki değişme olgusuyla da  ilgilenmekteydi. Buna göre, onun felsefe alanında gerçekleştirdiği en büyük yenilik, birlikten çokluğa geçiş süreci üzerinde, varolan her şeyin havadan nasıl varlığa geldiğini açıklama işinde ilk kez yoğunlaşmış olmasından meydana gelir.

Anaksimenes,  birlikten  çokluğa  geçiş  sürecini  açıklarken,  havadaki  sıkışma  ve  seyrekleşme kavramlarına  başvurmuştu.  Bu  bağlamda,  çok  muhtemelen  dudaklarımızı  birbirine  yaklaştırıp avucumuza  üflediğimiz  zaman,  ağzımızdan  çıkan  havanın  soğuk,  ağzımızı  fazlaca  açıp,  avucumuza üflediğimizde de  ağzımızdan çıkan havanın sıcak olması gözleminden yararlanan  filozofa göre, hava seyrekleştiği  zaman  ateş,  sıkıştığı  zaman da  rüzgâr,  bulut,  su  ve  toprak  haline  gelebilir.  Bu  çerçeve içinde; Anaksimenes, havanın seyrekleştiği zaman daha sıcak hale geldiğini ve böylelikle de ateş olma yoluna girdiğini, buna karşın sıkıştığı zaman daha soğuk olup katılaşma yoluna girdiğini düşünmüştü.

Anaksimenes’teki seyrekleşme ve sıkışma kavramları, birlikten çokluğa geçiş sürecini açıklamaya yaramalarının dışında, her tür niteliği niceliğe veya bütün niteliksel  farklılıkları niceliksel  farklılıklara indirgeme  teşebbüsünü  temsil  eder.  Daha  sonra  farklı  filozoflarda  değişik  versiyonlarıyla karşılaşacağımız  bu  teşebbüs,  bu  yönde  atılan  ilk  adım  olmak  durumundadır.  Buna  göre, maddenin bütün  niteliksel  farklılıklarının  tek  temel madde  ya  da  dayanak  olarak  havanın  değişen  sıklaşma  ve seyrekleşme  dereceleriyle  açıklanabileceğini  düşünen  Anaksimenes,  bir  anlamda  modern  fiziğin temelinde yer alan “fiziki  fenomenlerin matematiksel denklemlerde  ifade edilebildikleri zaman ancak bilimsel olarak açıklanmış olacakları” kabulünü öncelemekteydi.
Okula Destek'e hoş geldiniz!

Sorun, cevaplayın ve okul eğitiminize destek olan soru-cevap platformumuzu geliştirin.

Teşekkürler!
...