Ankara'nın el sanatları kültürü hakkında bilgi verir misiniz?

102 gösterim
24 Ekim 2015 Meva sordu
Ankara'daki el sanatları nelerdir?
Ankara'da el sanatları ile ilgili neler yapılabilir, örnek verir misiniz?

1 cevap

0 oy
26 Ekim 2015 Yavuz195 cevapladı
Ankara ilimizde Gelenek ve Tarih Denildiğinde İlk Akla Gelen Tarihi Evleri ve birde tarihi el işçiliğinin yaygın olduğu Beypazarı ilçesi ön plana çıkmaktadır. Bu bilgi notumuzda sizlere Ankara İli ve Beypazarı ilçesinde yaşatılmaya çalışılan Geleneksel El Sanatlarımız hakkında bilgi vermek istiyoruz.

Beypazarı ilçemizde bilhassa gümüş işlemeciliği (Telkâri) oldukça yaygın olarak görülen bir el sanatıdır. Genellikle yurdumuzda Mardin ilinde yaşayan Süryani vatandaşlarımızca yapılan bu el işçiliği Beypazarı ilçemizde de yaygın olarak yapılmaktadır.Yoğun bir el işçiliği ve emeği ile yapılmış telkari gümüşleri; estetik görünümü, zarafeti ve ayrıca kendin igösteren değişik tasarımlarıyla öne çıkan bir sanat şaheseridir.

Beypazarı ilçemize Gümüş İşleme Sanatının gelişi Ahilik Dönemine uzanmaktadır. Ahilik 13 asırda Anadolu topraklarında karşımıza çıkan esnaf ve sanatkar birliklerine verilen genel bir isimdir.   Beypazarı sınırların içinde yaşayan halk bu sanatı bir meslek olarak kabul edereke zaman içerisinde gelişmesine öncülük etmişlerdir.

ahilik-kulturu

Tarih dönemleri süresince  önemini kaybetmeyen bir ticaret geçidi olan İpek yolu üzerinde bulunan Beypazarı’nda gümüş madeni çıkarılmamaktadır ve yoktur. Önceden olduğu gibi bugün de gümüş, başka şehirlerden getirilir. Külçe haline buraya getirilmiş olan gümüşler eritilip tel haline getirilerek inceltilir. Saf halde olduğu için kolayca bükülen gümüşler, sanatkar tarafından şekillendirilerek süs eşyaları ve takı yapımında kullanılır. İşlenirken kullanılan teknik;telkaridir. Telkâri, ince gümüş telden bazen altından yapılan takı süslemeciliğidir. Süsleme işleminde kullanılan Tel ne kadar ince olursa ortaya çıkan takının değeri de bir o kadar artar. Hammaddesi altın ve gümüş madenleridir. Fakat Altın gümüşe oranla daha pahalı olduğundan dolayı ekseriyetle Telkari yapımında gümüş kullanılır. Gümüş takı çeşitleri; kemer, kolye, iğne, başlık ve tılsım olarak sıralanabilir. Telkâri yapımında tercih edilen motifler, doğanın Türk-İslam düşüncesi göre açıklanmasını ve ayrıca Türk zevkini aksettirir.Beypazarı bölgesinin bu takıda ki kullanılan simgesi “tılsım” dır. Tılsımın çevre kısımları gümüş işçiliği ile süslenerek, kolye olarak takılır.

Bugün Beypazarı’nda eski günleri yad etmek amacıyla tekrardan oluşturulan ve hayat bulan bir çarşı içerisinde yer alan gümüş ustaları bir araya toplanmış ve usta, çırak ilişkisiyle bu sanatın geliştirilmesine olanak sağlanmıştır. Yapılması esnasında oldukça büyük ölçüde bir sabır, el emeği, göz nuru bolca dikkat ve en önemlisi iyi bir ustalık ile özenli işçilik olmasını gerektiren telkari tekniğiyle işlenip süslenilen devamında satışa sunulan gümüşler, Beypazarı ilçesinin turistik açıdan gelişmesine ve her yıl binlerce yeni ziyaretçi çekmesine yardımcı olmaktadır.

Ülkemizde unutulmaya ve yok olmaya yüz tutan tarihi , geleneksel sanatlarımızın ve mesleklerimizin tekrardan canlandırılmasına Beypazarı ilçemizin örnek olmasını ummaktayız.

Dövme Bakırcılık: Beypazarı’nda en çok ilerleyen el sanatlarından birisidir. Beypazarılı ustalar, madeni çekiç ve örs ile döverek güğüm, tencere, tava, kazan, ibrik ve sigaralık gibi eşyalar yapmaktadırlar. Çok daha önceki vakitlerden beri dövme tekniği ile işlenen bakır eşyalar, son zamanlarda hali hazırda yöre halkı tarafından kullanılmaktadır.

El İşlemeli Çevreler ve Sırma İşlemeleri: Dokuma ve ince ciltten yapılmış, çeşitli eşyalara usullerine göre iğne ile türlü cins ve renkte ipliklerle yapılmış olan süslemelere yöremizde “İşleme” isimi verilmektedir. Beypazarı yöresi işlemeleri arasında öne çıkan sırma işlemeli “bindallılar”, yörede her genç kıza annesinden kalan değerli bir giysi olarak kullanılmaktadır. Tülbent, mermerşahi ve tül üzerine sırma ile işlenen, kare şeklinde mendil büyüklüğündeki “Çevre” isimi verilen örtüler ise bindallı giysilerle beraber yöre kadınlarınca son zamanlarda hali hazırda kullanılmaktadır.

Dokumacılık: Beypazarı’nda eski tarihlerden bu yana bir aile mesleği olarak devam ettirilmeye çalışılan dokumacılıkta ham madde olarak , pamuk ipliği, yapay ipek, ve bir de yün ipliği kullanılmaktadır.İlçe genelindeki Dokuma tezgahlarında kıldan eni dar olan kumaşlar dokunur ve bu kumaşlardan ise kışlık yelek ve şalvar dikilmektedir.

İpekli El Dokumacılığı: Beypazarı’nda günümüze kadar ananesel olarak süregelen ipek el dokumacılığı, yörede yalnızca “Bürgü” emeliyle dokunmuş ve halen de bu amaçla devam etmektedir. Kadınların örtünmek için kullandıkları bir tür kıyafet olan bürgüler, erkekler tarafından yapılmaktadır.

Semercilik: Eski dönemlerdi ülkemizde oldukça geçerli ve önemli bir meslek olan semercilik, zaman ve teknolojiye bağlı olarak ulaşım araçlarının modernleşmesi ile eski önemini giderek kaybetmiştir.  Beypazarı yöresinin zamanının önemli ticaret yollarından olan Bağdat yolu üzerinde bulunması ve ticaret amaçlı olan kervanların bu yolu kullanması, kazada semerciliğin oldukça eski tarihlere dayandığının temel bir göstergesidir. Beypazarı,bu asırda da semercilik mesleğinin yurdumuzda sürdürülmüş olduğu nadir kazalardan biridir.

Saraçlık: Eyer, at takımları, araba koşumları başta olmak üzere ciltten ve meşinden çeşitli eşyalar yapanlara “Saraç”, bu mesleğe de “Saraçlık” denilmektedir. Türkler için büyük ehemmiyet taşıyan bu meslek, Beypazarı’nda halen yaşatılmaktadır.

Demircilik: Örs, çekiç, balyoz ve maşa kullanılarak ateş ocaklarında demire şekil veren demircilerin sayısı azalmış olsa da, 70 senelik bir tarihe sahip bu el sanatı halen Beypazarı’nda sürdürülmektedir.
Maviyle Pembe & Anadolu Türk Kültürü Ansiklopedisi

İlgili sorular

1 cevap 286 gösterim
1 cevap 19 gösterim
3 cevap 54 gösterim
1 cevap 153 gösterim
Okula Destek'e hoş geldiniz!

Sorun, cevaplayın ve okul eğitiminize destek olan soru-cevap platformumuzu geliştirin.

Teşekkürler!
...