Dünya'nın şekli, genellikle akıllara gelen kusursuz bir küre olmaktan biraz daha farklı ve özeldir. Bilimsel olarak bu şekle
"geoit" adı verilir.
Peki,
geoit ne anlama geliyor? Şöyle düşünebiliriz:
-
Kutuplardan Basık, Ekvatordan Şişkin: Dünya, kendi ekseni etrafında hızla döndüğü için merkezkaç kuvvetinin etkisiyle ekvator bölgesinden hafifçe şişkin, kutuplarından ise biraz basıktır. Bunu bir portakalı veya hafifçe basılmış bir topu hayal ederek gözünüzde canlandırabilirsiniz.
-
Deniz Seviyesi Temelli Bir Model: Geoit, tüm okyanusların hareketsiz ve rüzgarsız olduğu varsayıldığında alacağı ortalama deniz seviyesi yüzeyinin, karaların altından da devam ettirildiği varsayımsal bir modeldir. Bu yüzeyin her noktasında yerçekimi potansiyeli aynıdır; yani geoit, aslında Dünya'nın yerçekimi alanını temsil eden bir yüzeydir.
-
Düzensiz Bir Yüzey: Dünya'nın iç yapısındaki kütle dağılımı her yerde aynı olmadığı için yerçekimi kuvveti de her noktada tam olarak aynı değildir. Bu durum, geoidin de tam anlamıyla pürüzsüz bir elips olmamasının nedenidir. Geoit, varsayımsal deniz seviyesi yüzeyidir ve dağlar veya okyanus çukurları gibi topografik engebeleri kendisi içermez.
Sayısal bilgilere bakacak olursak:
Özetle, Dünya'nın şekli kendi ekseni etrafındaki dönüşü ve kütle çekiminin karmaşık etkileşimi sonucunda oluşan geoittir. Bu özel şekil, kutuplardan basık, ekvatordan şişkin ve yerçekimi potansiyeli açısından dengeli bir yüzeyi ifade eder.
Bu özel şekil, hassas coğrafi ölçümler ve uydu tabanlı navigasyon sistemleri (GPS gibi) için büyük önem taşır.