Ova, sizin de tanımladığınız gibi "vadilerle yarılmamış, düz ve geniş topraklara" verilen isimdir. Bu tür yeryüzü şekillerinin oluşumunu, özelliklerini, dağılışını ve değişimini inceleyen temel bilim dalı **Coğrafya**'dır. Özellikle coğrafyanın bir alt dalı olan **Jeomorfoloji (Yer Şekilleri Bilimi)**, ovaları derinlemesine ele alır.
Jeomorfoloji, yeryüzünü şekillendiren iç (tektonik hareketler, volkanizma) ve dış (akarsular, rüzgarlar, buzullar, dalgalar) kuvvetlerin etkilerini inceleyerek, ovaların nasıl oluştuğunu, hangi türlere ayrıldığını ve zaman içinde nasıl değiştiğini araştırır. Sizin de belirttiğiniz "birikim ovaları" ve "aşınım ovaları" ayrımı, doğrudan jeomorfolojinin yaptığı sınıflandırmalardır:
- **Birikim Ovaları:** Genellikle akarsuların taşıdığı alüvyonları (kum, çakıl, kil gibi molozları) biriktirmesiyle veya dalgaların kıyılarda getirdiği malzemeleri yığmasıyla oluşur. Örneğin, Türkiye'deki Çukurova veya Bafra Ovası gibi verimli deltalar, akarsuların denize taşıdığı malzemelerle oluşmuş birikim ovalarıdır. Jeomorfoloji, bu ovaların oluşumunda akarsuyun debisi, eğimi, taşıma gücü gibi faktörleri inceler.
- **Aşınım Ovaları:** Uzun jeolojik süreçler boyunca dış kuvvetlerin (akarsular, rüzgarlar vb.) yeryüzündeki yüksek alanları aşındırarak düzleştirmesi sonucu meydana gelir. Genellikle platoların veya dağlık alanların milyonlarca yıl süren aşınmayla alçalması ve düzleşmesiyle oluşurlar. Jeomorfoloji, bu süreçlerde etkili olan iklim koşullarını, kayaç direncini ve aşınma hızlarını inceler.
Ova gibi yeryüzü şekilleri sadece jeomorfolojinin değil, aynı zamanda **Fiziki Coğrafya**'nın genel bir konusu olarak da ele alınır. Çünkü ovaların iklimle (yağış miktarı, sıcaklık), bitki örtüsüyle ve toprak yapısıyla (pedoloji - toprak bilimi) da yakın ilişkileri vardır. Örneğin, verimli alüvyal topraklara sahip ovalar tarım için çok elverişlidir ve bu durum, ovaların insan yaşamı üzerindeki etkilerini inceleyen **Beşeri Coğrafya**'nın da ilgi alanına girer. Beşeri coğrafya, ovaların yerleşim yerlerinin seçimi, tarımsal faaliyetler, ulaşım ağları ve ekonomik gelişim üzerindeki rolünü araştırır.
Özetle, ova gibi yeryüzü şekillerini inceleyen ana bilim dalı **Coğrafya**, özelde ise **Jeomorfoloji**'dir. Ancak ovaların iklim, bitki örtüsü, toprak ve insan etkileşimi gibi diğer yönleri de Fiziki ve Beşeri Coğrafya'nın kapsamlı ilgi alanına girer.