Kur'an-ı Kerim'de şehit kavramının geçtiği ayetler

Question

Kur'an-ı Kerim'de şehitlik, en yüksek mertebelerden biri olarak tanımlanır.

Answer 1

Kur'an-ı Kerim'de şehitlik kavramı, İslam inancında en yüce mertebelerden biri olarak tanımlanır ve birçok ayette bu özel konuma dikkat çekilir. "Şehit" kelimesi Arapça kökenli olup "şahit olmak, hazır bulunmak, görmek" gibi anlamlara gelir. İslam terminolojisinde ise, Allah yolunda, dinini, vatanını, namusunu ve inanç değerlerini korumak uğruna canını feda eden kişiye denir. Şehitler, imanlarının ve Allah'a olan bağlılıklarının en büyük şahitleridir.

Kur'an-ı Kerim, şehitlerin ölümle yok olmadıklarını, aksine Allah katında diri olduklarını ve özel bir rızıkla nimetlendirildiklerini açıkça belirtir. Şehit kavramının geçtiği veya onların makamını açıklayan bazı önemli ayetler şunlardır:

• Bakara Suresi, 154. Ayet:
  "Allah yolunda öldürülenlere 'ölüler' demeyin. Hayır, onlar diridirler, ancak siz bunu sezip anlayamazsınız."
  Bu ayet, şehitlerin fiziki anlamda ölmüş olsalar da manevi bir yaşam sürdüklerini ve Allah katında özel bir konuma sahip olduklarını vurgular. Onların bu dirilikleri, bizim dünya algımızın ötesindedir.
• Âl-i İmrân Suresi, 169-170. Ayetler:
  "Allah yolunda öldürülenleri sakın ölüler sanma! Bilakis onlar diridirler; Rableri katında rızıklanmaktadırlar. Allah'ın lütfundan kendilerine verdiği nimetlerle sevinç içindedirler ve arkalarından henüz kendilerine katılmamış olan müminlere de hiçbir korku olmayacağını ve üzülmeyeceklerini müjdelemek isterler."
  Bu ayetler, şehitlerin sadece diri olmakla kalmadıklarını, aynı zamanda Allah katında nimetlerle rızıklandırıldıklarını, sevinçli olduklarını ve geride kalan müminler için de hiçbir korku ve üzüntü olmayacağını müjdelediklerini açıkça belirtir. Bu, onların ne kadar üstün bir mertebede olduğunun en güçlü delillerindendir.
• Nisâ Suresi, 69. Ayet:
  "Kim Allah'a ve Resûl'e itaat ederse, işte onlar Allah'ın kendilerine nimet verdiği peygamberler, sıddîklar (çok doğru ve dürüst olanlar), şehitler ve sâlihlerle beraberdirler. Onlar ne güzel arkadaştır!"
  Bu ayet, şehitleri peygamberler, sıddîklar ve salihlerle birlikte zikrederek, onların İslam'daki derecesinin ne kadar yüksek olduğunu gösterir. Bu dört zümre, Allah'ın kendilerine özel nimetler bahşettiği seçkin kullardır.
• Tevbe Suresi, 111. Ayet:
  "Allah, müminlerden canlarını ve mallarını cennet karşılığında satın almıştır. Onlar Allah yolunda savaşırlar, öldürürler ve öldürülürler. Bu, Tevrat'ta, İncil'de ve Kur'an'da üzerine alınmış gerçek bir vaattir. Kim Allah'tan daha vefalı olabilir? O halde yaptığınız bu alışverişten dolayı sevinin. İşte büyük kurtuluş budur."
  Bu ayet, müminlerin Allah yolunda canlarını feda etmelerinin cennetle mükafatlandırılacak büyük bir 'alışveriş' olduğunu ifade eder. Şehitler bu alışverişin en yüce temsilcileridir.

Bu ayetler bütünüyle ele alındığında, şehitlik makamının, sadece dünyevi bir ölüm değil, ahirette sonsuz bir diriliş, Rabbi katında rızıklanma, huzur ve en üstün dostluklara erişme anlamına geldiği anlaşılır. Şehitler, Allah katında daima diri, şerefli ve mükafatlandırılmışlardır. Onlar, inanç uğruna yapılan fedakarlığın en parlak örnekleridir.

Answer 2

Şehitlik kelimesi taşıdığı yüce anlamdan ötürü günümüzde birçok inanış, düşünce, ve ideoloji tarafından istismar edilen bir kavramımız haline gelmiştir. Şöyle ki Allah (c.c) nin kitabı Kuran-ı Kerim' de, Allah yolunda savaşıp, bu uğurdaki mücadelelerini kanlarıyla tasdikleyenlere ŞEHİT denilmiştir. Ancak bir çok değerimiz gibi şehitlikte kimi kesimler tarafından istismar edilmektedir. "demokrasi şehidi","devrim şehidi" vb ifadeler kendi yollarını kutsallaştırmak ve yüceltmek için yapılan basit oyunlardan öte değildir.

Şehit kelimesi 'şahit'ten türmiştir ve çoğulu 'şüheda'dır. Kuran-ı kerimin bir çok yerinde geçen şehit kelimesi, aynı zamanda Allah' ın sıfatlarından biridir. Şehidlik büyük bir derecedir. Şehidler hem Allah’ın (cc) övgüsünü ve hem de Hz. Muhammed (sav)’in sevgisini kazanan şanslı kimselerdir.

Kuran-ı Kerim' de şöyle geçmektedir :

“Allah yolunda şehîd olanlara ölü demeyiniz. Onlar diridirler.
Kendilerine her zaman rızk verilir.
Onlarda azâb olunmak korkusu yoktur.
Nîmetlerden mahrûm kalmak üzüntüsü de yoktur.” (Âl-i İmrân Sûresi: 169)

“ Allah yolunda öldürülenlere ölüler demeyin.
Bilakis onlar diridirler, lâkin siz anlayamazsınız.” (Bakara 154)

Peygamber Efendimiz (sav)’de, bu ayetlerde zikredilen şehitlerin vaziyetlerini bir hadisinde şöyle açıklamıştır:
“Şehitlerin ruhları yeşil kuşların karnındadır.
Onların arşa asılı kandilleri vardır.
Diledikleri gibi cennette serbestçe dolaşır,
sonra o kandillere geri dönerler.
Şehitler böylece güzel güzel yiyip içip dinlenince şöyle dediler:
‘Kardeşlerimize bizden kim haber götürecek ve
bildirecek ki bizler cennette dirileriz, rızıklanıyoruz? Bu haber
gitmeli ki onlar cennete karşı isteksiz olmasınlar ve
harpte korkak davranmasınlar!’

Allah (cc)’da onlara cevaben ‘Sizin haberinizi ben duyuracağım’
buyurdu ve bu âyeti indirdi’.” (Müslim, Ebû Davûd, Tirmizî, İbn Mâce)

“Kim malını müdafaa sırasında öldürülürse şehittir.
Kim kanını müdafaa sırasında öldürülürse şehittir. Kim dinini müdafaa sırasında
öldürülürse şehittir. Kim ailesini müdafaa sırasında öldürülürse o da şehittir.”
(Tirmizî, Ebu Dâvud, Neseî, İbni Mâce)

Allah (cc) yolunda ruhunu teslim eden şehitlerin amellerinin boşa gitmeyeceği, büyük ecir ve sevap kazanacakları, Kur’an’da şöyle haber verilmiştir:

“Dünya hayatını âhiret hayatı karşılığında satarlar,
Allah yolunda savaşırlar. Kim Allah yolunda savaşır da öldürülür
veya galip gelirse, biz ona yakında büyük bir mükâfat vereceğiz.” (Nisa, 74)

“Allah yolunda öldürülenler (yok mu, Allah) onların yaptıkları işleri zâyi etmeyecektir.” (Muhammed, 4)

“Mü’minler içinde Allah’a verdikleri sözde duran nice erler var.
İşte onlardan kimi, sözünü yerine getirip o yolda canını vermiştir;
kimi de (şehidliği) beklemektedir. Onlar hiçbir şekilde (sözlerini) değiştirmemişlerdir.” (Ahzab 23)

İşte, kurandaki hükümlerle belirtildiği ve Hazreti Peygamberimizinde hadislerinde tasdiklendiği gibi şehitlik bir mümine nasip olacak en güzel nimettir. Şehitlik Kuran-ı Kerim' de böyle müjdelenirken vatanı, milleti ve bu milletin kutsal değerlerini korumak için bir Türk evladının karşısına çıkacak böyle bir fırsatı bırakın yüzüstü bırakmayı, bu uğurda isteksiz olmak dahi bize yakışmaz!

Vatanımın topraklarına şehit düşmek, her iki alemde de saygı ve minnet duygularıyla anılmak, adı bir zaman gelip hatırlanmayan 'O' kahraman şehit mehmet olmak, Bir müslüman Türk için vazgeçilmez bir onur ve övünç kaynağıdır...