Baştan sona bestelenmiş, kadrolu ve orkestralı sahne oyununa **opera** denir. Opera, müziğin, tiyatronun ve sahne sanatlarının birleştiği, çok yönlü ve büyüleyici bir sanat formudur.
Operayı diğer sahne sanatlarından ayıran en temel özellik, hikayenin ve karakterlerin duygularının neredeyse tamamen müzik aracılığıyla, yani şarkı söyleyerek ifade edilmesidir. Sahnede geçen olay örgüsü, karakterler arasındaki diyaloglar ve tüm dramatik gelişim, bir orkestra eşliğinde, genellikle eğitimli ses sanatçıları (solistler ve koro) tarafından icra edilir. Bu yönüyle, konuşma ağırlıklı tiyatro oyunlarından veya müzikal tiyatrodan (müzikallerde genelde şarkıların yanı sıra konuşma bölümleri de bulunur) ayrılır.
Bir operanın temel bileşenleri şunlardır:
- **Müzik:** Operanın kalbidir. Besteci tarafından karakterlerin duygularını, olay örgüsünü ve atmosferi yansıtmak için özel olarak yazılır.
- **Şan (Seslendirme):** Profesyonel opera sanatçıları (soprano, mezzo-soprano, tenor, bariton, bas gibi farklı ses türlerine sahip şarkıcılar) tarafından icra edilir. Genellikle aryalar (solo şarkılar), düetler (iki kişilik), üçlüler ve koro (çok sesli şarkı) bölümlerinden oluşur.
- **Orkestra:** Sahnedeki şarkıcılara eşlik eder, müziğin temelini oluşturur ve bazen kendi başına önemli bir anlatıcı rolü üstlenir (örneğin uvertürler ve ara müzikler).
- **Libretto:** Operanın metni veya senaryosudur. Hikayeyi, diyalogları ve sahne yönergelerini içerir. Besteci, müziğini bu libretto üzerine yazar.
- **Sahneleme:** Kostümler, dekorlar, ışıklandırma ve oyunculuk gibi unsurları kapsar. Görsel şölen, operanın dramatik etkisini güçlendirir.
Opera, 16. yüzyılın sonlarında İtalya'da doğmuş ve zamanla tüm dünyaya yayılmıştır. Dramatik anlatımı müzikle birleştiren bu sanat dalı, yüzyıllar boyunca farklı akımlar ve bestecilerle zenginleşmiştir. Örneğin Georges Bizet'in "Carmen", Giuseppe Verdi'nin "La Traviata" veya Wolfgang Amadeus Mozart'ın "Sihirli Flüt" gibi eserler, dünya genelinde en çok bilinen ve sahnelenen operalar arasında yer alır.
Kısacası, baştan sona müzik ve şarkı söyleme üzerine kurulu, oyuncu kadrosu ve orkestrası olan, dramatik bir hikaye anlatan sahne sanatı türüne **opera** adı verilir.