Üniversitelerde ''dilbilim'' bölümleri ile "dil ve edebiyat" bölümlerinin dil incelemelerine yaklaşımları belli açılardan farklılık gösterir. Genel olarak belirtmek gerekirse, dil ve edebiyat (filoloji) bölümleri, herhangi bir dilin tarihsel süreç içindeki değişimini, değişik dönemlerdeki özelliklerini tarihsel yazılı belgelerin ve edebi metinlerin çözümlemelerine dayanarak ele alır.
Edebiyat incelemelerine ağırlık verir. Sosyal bilimlerden biri olan dilbilim bölümlerinde ise, insan dili, gerek tarihsel, gerek günümüz özellikleri ile kendi başına bir olgu olarak ele alınır. Yazılı ya da sözlü dil kullanım örnekleri ile tek bir dil üzerine incelemeler yürütülebileceği gibi, diller arası karşılaştırmalı ya da insan dilinin evrensel ilkelerine yönelik çalışmalar yapılabilir.