"20'lik dişler" ya da bilimsel adıyla "akıl dişleri", ağız sağlığı ve diş gelişimiyle ilgili en çok merak edilen konulardan biridir. Gelin, bu dişlerin görevlerini ve sayısını birlikte inceleyelim.
20'lik Dişlerin Görevi Nedir?
20'lik dişler, aslında ağzımızdaki en son çıkan azı dişleridir ve evrimsel süreçte atalarımız için çok önemli bir göreve sahipti. Günümüzden binlerce yıl önce, insanların beslenme alışkanlıkları çok farklıydı. Daha sert, çiğ ve işlenmemiş gıdaları (et, kökler, kabuklu yemişler gibi) tüketiyorlardı. Bu tür yiyecekleri öğütmek için çok güçlü ve geniş çiğneme yüzeylerine ihtiyaç duyuluyordu. İşte 20'lik dişler, bu sert yiyecekleri öğütmeye yardımcı olan, çiğneme kuvvetini artıran ve besinleri parçalayarak sindirimi kolaylaştıran son azı dişleriydi.
Ancak modern insanlarda durum biraz farklıdır. Beslenme alışkanlıklarımız değişti, yiyecekleri daha yumuşak ve işlenmiş hale getiriyoruz. Ayrıca, zamanla insan çenesi de evrimsel olarak küçüldü. Bu nedenle, 20'lik dişlerin günümüzdeki işlevi çoğu kişi için eskisi kadar kritik değildir. Hatta birçok kişide bu dişler, çenede yeterli yer bulamadığı için düzgün bir şekilde süremez ve ağızda çeşitli sorunlara yol açabilir. Bu durumlarda, çiğneme işlevine katkıda bulunmak yerine, ağrı, enfeksiyon veya diğer dişlerin çapraşıklığı gibi problemlere neden olabilirler.
Toplam Kaç Tanedir?
Bir insanda normalde toplam dört adet 20'lik diş bulunur. Bunlar:
- Üst çenede sağ ve sol tarafta birer tane (üst sağ ve üst sol azı dişi)
- Alt çenede sağ ve sol tarafta birer tane (alt sağ ve alt sol azı dişi)
Bu dişler genellikle 17 ila 25 yaşları arasında, yani genç yetişkinlik döneminde çıkmaya başlar. Ancak herkesin 4 adet 20'lik dişi çıkacak diye bir kural yoktur. Bazı insanlarda hiç 20'lik diş gelişmezken, bazılarında sadece bir veya iki tane gelişebilir. Nadiren de olsa dörtten fazla 20'lik diş görülebilir ki bunlara "süpernümerer diş" denir. Yani "dört adet" sayısı, en yaygın görülen durumdur.
Özetle, 20'lik dişler atalarımız için önemli çiğneme dişleriydi ancak günümüzde çoğu kişide ya fonksiyonel bir görev üstlenmezler ya da çene yapısındaki yer darlığı nedeniyle sorunlara yol açarlar. Bu nedenle, bazen ağız sağlığınızı korumak için çekilmeleri gerekebilir.