Metal, ametal, yarı metal hangi elementlerdir?

Question

Bu soru fen bilimleri alanına girmektedir. Doğa olayları ve bilimsel prensipler çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Answer 1

Merhaba! Elementlerin metal, ametal ve yarı metal olarak sınıflandırılması, onların kimyasal ve fiziksel özelliklerini anlamamız için çok önemlidir. Gelin bu grupları yakından inceleyelim:

Elementler, periyodik tabloda belirli yerleşimlere sahiptir ve bu yerleşimler onların özelliklerini belirler. Temel olarak üç ana gruba ayrılırlar:

1. Metaller:

Elementlerin büyük çoğunluğunu metaller oluşturur. Genellikle periyodik tablonun sol tarafında ve orta kısmında yer alırlar. Özellikleri şunlardır:

• Parlak Görünüm: Yüzeyleri genellikle parlaktır ve ışığı yansıtırlar.
• Isı ve Elektriği İyi İletme: Elektrik ve ısıyı çok iyi iletirler. Bu yüzden elektrik kablolarında (bakır) ve tencerelerde (alüminyum) kullanılırlar.
• Tel ve Levha Haline Getirilebilme: Dövülerek kolayca şekil verilebilir (levha haline getirilebilir) ve çekilerek ince teller yapılabilir (tel haline getirilebilir). Buna 'işlenebilirlik' denir.
• Yoğunluk ve Erime Noktası: Genellikle yoğunlukları ve erime noktaları yüksektir (cıva hariç, oda sıcaklığında sıvıdır).
• Elektron Verme Eğilimi: Kimyasal tepkimelerde elektron vermeye yatkındırlar ve pozitif yüklü iyonlar (katyonlar) oluştururlar.

Örnek Metaller: Demir (Fe), Bakır (Cu), Altın (Au), Gümüş (Ag), Alüminyum (Al), Sodyum (Na), Kalsiyum (Ca).

2. Ametaller (Metal Olmayanlar):

Periyodik tablonun sağ tarafında bulunurlar. Metallere zıt özellikler gösterirler:

• Mat Görünüm: Yüzeyleri genellikle mattır ve parlak değildir (iyot hariç).
• Isı ve Elektriği Kötü İletme: Isı ve elektriği çok kötü iletirler, yani yalıtkandırlar. Grafit (karbonun bir formu) elektriği ileten tek ametaldir.
• Kırılgan Yapı: Katı halde olan ametaller (örneğin kükürt, karbon) kırılgandır, dövülerek şekil verilemez veya tel haline getirilemez.
• Farklı Fiziksel Haller: Oda sıcaklığında katı (karbon, kükürt), sıvı (brom) veya gaz (oksijen, azot, hidrojen) halinde bulunabilirler.
• Elektron Alma Eğilimi: Kimyasal tepkimelerde elektron almaya yatkındırlar ve negatif yüklü iyonlar (anyonlar) oluştururlar.

Örnek Ametaller: Oksijen (O), Azot (N), Karbon (C), Kükürt (S), Klor (Cl), Flor (F), Hidrojen (H).

3. Yarı Metaller (Metaloidler):

Yarı metaller, periyodik tabloda metaller ile ametaller arasında, zikzak bir çizgi üzerinde yer alırlar. Hem metallerin hem de ametallerin bazı özelliklerini taşırlar:

• Görünüm: Genellikle parlak veya yarı parlak görünüme sahiptirler.
• İletkenlik: Isı ve elektriği metallerden daha az, ametallerden ise daha iyi iletirler. Bu yüzden 'yarı iletken' olarak adlandırılırlar ve elektronik endüstrisinde (bilgisayar çipleri, güneş panelleri) yaygın olarak kullanılırlar.
• İşlenebilirlik: Kırılgandırlar ancak bazıları sınırlı ölçüde işlenebilir.

Örnek Yarı Metaller: Bor (B), Silisyum (Si), Germanyum (Ge), Arsenik (As), Antimon (Sb), Tellür (Te).

Bu sınıflandırma, elementlerin davranışlarını tahmin etmemize ve farklı alanlarda (endüstri, tıp, elektronik vb.) doğru malzemeleri seçmemize yardımcı olan temel bir kimya bilgisidir.

Answer 2

Konu Dosyalar Deneyler Videolar Testler Flash Sunumlar Bulmacalar Resimler Kavram Haritası Diğer

Sayfayı Yazdır

Periyodik Tablo, Metal, Ametal, Yarı Metal Özellikleri

P E R İ Y O T L A R C E T V E L İ

PERİYOTLAR CETVELİ

Elementlerin sembolleriyle gösterildiği ve özellikleri hakkında bilgi veren cetveldir
Periyotlar cetveli ilk defa dimitri Mendelev tarafından yapılmıştır(elementleri atom ağırlıkları=Kütlelerine göre düzenlemiştir )

Periyotlar cetveli yatay ve düşey sıralardan oluşmuştur

P E R İ Y O T

Periyotlar cetvelindeki yatay sıralardır
Elementler atom numarası en küçük ten en büyüğe doğru ( soldan – sağa ) sıralanırlar
Periyot numarası enerji seviyesini = yörünge sayısını gösterir
7 periyot bulunur

PERİYOTLAR CETVELİNDE SOLDAN SAĞA DOĞRU GİDİLDİKCE

1-Atom numarası artar
2-Kütle numarası artar
3-Metalik özellik azalır
4-Ametalik özellik artar
5-Elektron verme özelliği azalır
6-Elektron alma özelliği artar
7-Atom çapı küçülür
8-Asitlik özelliği artar
9-İyonlaşma enerjisi büyür
10-Elektro negatiflik büyür

LANTANİTLER :Atom numarası 58 – 71 olan elementler ( 6 periyotta )
AKTİNİTLER :Atom numarası 89 - 103 olan elementler ( 7 periyotta )

1. Periyotta 2 element
2 . “ 8 “
3 . “ 8 “
4 . “ 18 “
5 . “ 18 “
6 . “ 32 “
7 . “ 23 “ tamamlanmamıştır

G R U P

Periyotlar cetvelindeki düşey sıralardır
Elementler gruplara ortak kimyasal özelliklerine göre sıralanmıştır
18 tane grup vardır 8 tane A grubu
8 tane B grubu ( 8B grubu 3 gruptan oluşur ) )

1A Grubu ALKALİ METALLER
2A “ TOPRAK ALKALİ METALLER
3A “ METALLER
7A “ HALOJENLER
8A “ SOYGAZLAR

1A , 2A , ,3A , grubunda ……METALLER
4A , 5A , 6A , 7A grubunda ……AMETALLER
8A grubunda ……SOYGAZLAR

PERİYOTLAR CETVLİNDE YUKARIDAN AŞAGIYA DOĞRU İNİLDİKÇE

1-Atom numarası artar
2-Kütle numarası artar
3-Metalik özellik artar
4-Ametalik özellik azalır
5-Elektron verme isteği artar
6-Elektron alma isteği azalır
7-Atom çapı büyür
8-Bazlık özelliği artar

Her grup ve periyot boyunca elementlerin özellikleri genellikle sistematik bir biçimde değişiklik gösterirler.

Aynı grupta olan elementler sertlik , parlaklık , iletkenlik , elektron alma veya verme yatkınlıları bakımından birbirine benzerdir.

M E T A L L E R

1- Katıdırlar ( Civa = Hg hariç )

2- Yüzeyleri parlaktır

3- Isı ve elektriği iyi iletirler

4- Tel ve levha haline gelebilirler

5- Tek atomludurlar ( atomik yapılıdırlar )

6- Kendi aralarında bileşik yapmazlar

7- Kendi aralarında alaşım yaparlar

8- Elektron verme özelliğindedirler ( katyon = +)

9- Ametallerle iyonik bileşik yaparlar

10- Canlıların yapısında çok az bulunur

11- Erime-kaynama noktaları yüksektir

12- 1A,2A,3A grubunda bulunurlar

13- Sulu çözeltileri BAZ özelliği taşır

metaller ;
- periyodik tablonun sol tarafında bulunurlar.
- genellikle dayanıklı ağır , parlak maddeler olarak tanımlanır.
- ısı ve elektriği iyi iletirler.
- dövülerek tel ve levha haline getirilebilirler.
- üzerine vurulduğunda çınlama sesi duyulur.

A M E T A L L E R

1 - katı, sıvı, gaz halindedirler
( İyot=I , karbon=C , fosfor = P , kükürt = S katı )
( Brom= Br sıvı )
( Azot=N , Oksijen=O, Hidrojen=H klor=Cl gaz )

2 - Yüzeyleri mattır

3- Isı ve elektriği iyi iletmezler

4- Tel ve levha haline gelemezler

5- İki ve daha fazla atomludurlar ( molekül yapılı

6- Kendi aralarında bileşik yaparlar

7- Kendi aralarında alaşım yapmazlar

8- Elektron alma özelliğindedirler ( Anyon= - )

9- Kendi aralarında Kovalent bileşik yaparlar

10- Canlıların yapısında bolca bulunurlar

11- Erime-kaynama noktaları düşüktür

12- 4A,5A,6A,7A grubunda bulunurlar

13- Sulu çözeltileri ASİT özelliği taşır

Ametaller ;
- periyodik tablonun sağ tarafında bulunurlar.
- genellikle parlak olmayan ( mat ) maddeler olarak tanımlanır.
- ısı ve elektriği iyi iletmez.
- dövülerek tel ve levha haline getirilemezler kırılgan yapıdadırlar.
- ametaller ve bileşikleri değişik alanlarda kullanılırlar.

Örnek : Klor ve bileşikleri ;
Kuru temizlemede kirlerin çözünmesinde,
Yüzme havuzlarının bakterilerden arındırılmasında,
Tuvalet temizliğinde ,
Hidroklorik asit yapımında ,
Tarımda yabani otların temizlenmesinde,
İçme sularının bakterilerden arındırılmasında,
Antiseptik ve dezenfektan olarak kullanılan ilaçların yapımında

Y A R I M E T A L L E R

Hem metallerin hem de ametallerin özelliklerini bir arada taşıyan elementlere denir.

Yarı metaller bazı fiziksel özellikleri ve görünüşleri yönünden metallere , kimyasal özellikleri bakımından daha çok ametallere benzerler.

Yarı metaller sınıfında 8 element bulunur
Bor = B Silisyum = Si Germanyum = Ge Arsenik = As
Antimon = Sb Tellür = Te Polanyum = Po Astanit = At

1 – Parlak veye mat olabilirler
2 - Elektrik ve ısıyı ametallerden daha iyi metallerden daha az iletirler.
3 - İşlenebilirler ( tel ve levha haline getirilebilirler )
4 - Kırılgan değildirler.

Yarı metaller
- elektronik devre elemanlarında ,
- değişik alanlarda ( mikroskop mercekleri , projektörlerde ) kullanılır.

S O Y G A Z L A R

1- Doğada gaz halinde bulunurlar

2- Kararlı yapıdadırlar

3- Bileşik oluşturmazlar

4- Tek atomludurlar

5- Erime kaynama noktaları düşüktür

6- Periyodik tabloda 8A grubunda yer alırlar

Helyum = He Argon = Ar Ksenon = Xe
Neon = Ne Kripton = Kr Radon = Rn