Türkiye'nin eşsiz coğrafi konumu ve yer şekilleri, ülkemizin farklı iklim tiplerini bir arada barındırmasına olanak tanır. Akdeniz iklimi, adından da anlaşılacağı üzere, sıcak ve kurak yazları ile ılık ve yağışlı kışlarıyla karakterize olup, genellikle Türkiye'nin güney ve batı kıyılarında, yani Ege ve Akdeniz Bölgeleri'nde görülür. Antalya, İzmir, Muğla, Adana, Mersin, Aydın, Hatay gibi iller bu iklimin tipik yaşandığı yerlerdir.
Ancak Türkiye'nin iç kesimleri, kuzeyi ve doğusundaki pek çok il, Akdeniz ikliminin etkisinden uzaktır. Bu illerde farklı iklim tipleri (Karasal İklim veya Karadeniz İklimi) hüküm sürer. Akdeniz ikliminin görülmediği başlıca illerimizi ve bu durumun nedenlerini şu şekilde açıklayabiliriz:
-
Karasal (Step/Continental) İklim Bölgelerindeki İller: Türkiye'nin İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin büyük bir bölümü karasal iklimin etkisi altındadır. Bu iklim tipinde yazlar sıcak ve kurak geçse de, kışlar Akdeniz iklimine göre çok daha soğuk, kar yağışlı ve uzundur. Gece-gündüz ve yaz-kış sıcaklık farkları Akdeniz iklimine göre belirgin şekilde daha fazladır.
- İç Anadolu Bölgesi: Ankara, Konya, Kayseri, Sivas, Eskişehir, Nevşehir, Aksaray, Kırşehir, Yozgat, Çankırı.
- Doğu Anadolu Bölgesi: Erzurum, Kars, Ağrı, Van, Malatya, Elazığ, Erzincan, Muş, Bitlis, Hakkari, Ardahan, Iğdır.
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Adıyaman, Siirt, Batman, Kilis. (Bu bölge, karasal iklimin yarı kurak bir çeşidini yaşar. Gaziantep'in bazı kısımları Akdeniz iklimine geçiş özellikleri gösterse de genel olarak karasal etki altındadır.)
-
Karadeniz İklimi Bölgelerindeki İller: Türkiye'nin kuzeyindeki Karadeniz kıyı şeridi boyunca Karadeniz iklimi hâkimdir. Bu iklim tipi, her mevsim yağışlı olması ve yazların serin, kışların ılık geçmesiyle Akdeniz ikliminden tamamen ayrılır. Akdeniz iklimindeki gibi belirgin bir kurak yaz dönemi bulunmaz.
- Karadeniz Bölgesi: Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Sinop, Kastamonu, Zonguldak, Bartın, Karabük, Bolu, Düzce, Amasya, Tokat, Çorum, Gümüşhane, Bayburt.
Sonuç olarak, Türkiye'nin iç ve kuzey kesimlerinde, deniz etkisinden uzak veya Karadeniz'in özel iklim etkisine maruz kalan illerin hiçbirinde tipik Akdeniz iklimi görülmez. Bu durum, ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olmasına rağmen, yüksek dağ sıralarının uzanışı ve deniz etkisinin iç kesimlere ulaşamaması gibi coğrafi faktörlerin iklim çeşitliliği üzerindeki büyük etkisini açıkça göstermektedir.