Türk kültürünün evrensel nitelik taşıyan değerleri, bütün insanlığa hitap eden ve dünyanın her yerinde anlaşılabilen düşünce, davranış ve sanat ürünleridir.
1. Düşünce ve hoşgörü geleneği
- Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî: "Ne olursan ol, yine gel" çağrısı ve Mesnevî'si dünya çapında okunur. UNESCO 2007'yi Mevlânâ Yılı ilan etmiştir.
- Yunus Emre: "Yaratılanı severim yaratandan ötürü" anlayışıyla sevgiyi ve insan onurunu merkeze koymuştur.
- Hacı Bektaş Velî: "Eline, diline, beline sahip ol" ilkesi ve birlikte yaşama kültürü.
- Ahmet Yesevî ve Nasreddin Hoca: Nasreddin Hoca fıkraları onlarca dile çevrilmiştir; mizahla ders verme geleneği evrenseldir.
2. Toplumsal değerler
- Misafirperverlik ve komşuluk
- İmece: bir işi topluca ve karşılıksız yapma dayanışması
- Ahîlik: esnafın dürüstlük, kalite ve mesleki ahlak üzerine kurduğu düzen — bugünün meslek etiği ve tüketici hakları anlayışının erken bir örneğidir
- Vakıf geleneği: yardımlaşmayı kalıcı kurumlara dönüştürme
- Büyüklere saygı, çocuğa ve yaşlıya sahip çıkma
3. UNESCO'nun insanlığın somut olmayan kültürel mirası listesine aldığı değerlerimiz
- Mevlevî Sema töreni
- Karagöz gölge oyunu ve Meddahlık
- Âşıklık geleneği ve Dede Korkut mirası
- Nevruz, Hıdrellez ve Ahîlik
- Ebru sanatı ve geleneksel çini işçiliği
- Türk kahvesi kültürü, geleneksel okçuluk ve yağlı güreş
4. Sanat ve mimari
- Mimar Sinan'ın eserleri: Selimiye Camii (UNESCO Dünya Mirası) ve Süleymaniye Camii
- Divan ve halk edebiyatı, minyatür, hat ve tezhip sanatları
- Türk halı ve kilim dokumacılığı
Bir uyarı — sık yapılan karışıklık: Türkiye'deki her tarihî eser Türk kültürünün ürünü değildir. Efes, Aspendos ve Ayasofya gibi yapılar Anadolu'da bulunduğu için ülkemizin mirasıdır, ancak Yunan, Roma ve Bizans uygarlıklarına aittir. Aynı şekilde Olimpiyat Oyunları Antik Yunan kökenlidir. Bunlar "Anadolu'nun kültürel zenginliği" başlığına girer; "Türk kültürünün evrensel değerleri" sorusunun cevabı değildir.