Deniz anaları nasıl ürer?

Question

Deniz anaları, eşeyli ve eşeysiz olarak üreyebilen omurgasızlardır.

Answer 1

Deniz analarının üreme döngüsü, hem eşeyli hem de eşeysiz üremeyi bir araya getirerek hayatta kalma ve farklı ortamlara uyum sağlama yeteneklerini büyük ölçüde artırır. Bu büyüleyici ve karmaşık süreç, doğanın en ilginç adaptasyonlarından biridir.

Döngünün ilk adımı olan eşeyli üreme, "medusa" adını verdiğimiz, denizde serbestçe yüzen şemsiye şeklindeki formda gerçekleşir. Genellikle ayrı eşeyli olan bu medusalar, yani erkek ve dişi bireyler, üremeyi başlatır.

• Erkek medusalar spermlerini, dişi medusalar ise yumurtalarını suya bırakır.
• Döllenme genellikle su içinde gerçekleşir (dış döllenme); sperm ve yumurta birleşerek bir zigot oluşturur.
• Zigot, kısa sürede kirpikli, serbest yüzen küçük bir larva haline gelir ve bu larvaya "planula" denir. Planula, uygun bir yüzey bulana kadar suda hareket eder.

Uygun bir yüzeye tutunan planula larvası, eşeysiz üreme aşamasına geçiş yapar. Deniz tabanındaki kaya, mercan veya kabuk gibi bir yere sabitlenen larva, küçük, tüp şeklinde bir "polip"e dönüşür.

• Tutunan planula, küçük, tüp şeklinde bir yapıya dönüşür. Bu yapıya "polip" (veya bilimsel adıyla "scyphistoma") denir ve genellikle bir bitkiye benzer şekilde sabit bir yaşam sürer, beslenir.
• Polip, tomurcuklanma yoluyla eşeysiz olarak çoğalabilir; yani ana polipin yanından küçük yeni polipler oluşur ve bu da koloni şeklinde büyümelerine olanak tanır.
• Asıl dikkat çekici eşeysiz üreme yöntemi "strobilation" olarak adlandırılır. Bu süreçte polip, yatay olarak üst üste dizilmiş diskler şeklinde segmentlere ayrılır, tıpkı üst üste dizilmiş tabaklar gibi düşünebilirsiniz.
• Bu disklerin her biri ayrılarak serbestçe yüzen, küçük, genç bir deniz anası haline gelir. Bu genç deniz analarına "ephyra" denir ve henüz tam gelişmemiş, yıldız benzeri bir görünüme sahiptir.

Ephyralar, suda serbestçe yüzerek büyür ve beslenirler. Zamanla olgunlaşarak tekrar şemsiye şeklindeki yetişkin medusalara dönüşür ve döngüyü tamamlar.

Bu karmaşık döngü sayesinde deniz anaları, hem genetik çeşitlilik sağlayan eşeyli üreme hem de hızlı ve etkili çoğalmayı sağlayan eşeysiz üreme avantajlarından yararlanır. Bu özel adaptasyon, onların okyanuslardaki başarısının anahtarlarından biridir.

Answer 2

Medüzlerin farklı bir yaşam döngüleri var. Bu döngüleri anlayabilmemiz için üremeleri hakkında fikir sahibi olmalıyız. Çoğalmaları yumurta ve sperm yoluyla eşeyli oluyor ama eşeysiz olarak da üreyebiliyorlar. Eşeysiz üreme bunlarda bölünerek çoğalma şeklindedir.

Medüzlerde eşeyli ve eşeysiz olmak üzere birbirini izleyen iki farklı çoğalma vardır. Eşeyli üreme aşaması ,dişi yumurta hücrelerinin erkeğin sperm hücrelerince döllenmesi ile gerçekleşir. Gövde kısmında bulunan eşeysel bezlerde bulunan üreme hücreleri suya dökülür ve yumurta suda döllenir.

Döllenme sonucunda yumurta, önce larva sonra polip evrelerinden geçer. Yani yumurtadan çıkan larvalar polip olarak gelişim geçirdikten sonra bir denizanası haline gelebilirler. Bazen de polip olarak yaşamayı sürdürürler. Larva dönemi: İleride deniz anasına (medüze) dönüşecek bu küçücük canlıların yaşamı dişinin vücudunun dışında başlar.

Döllenmiş denizanası yumurtaları çatladıklarında ortaya larvalar çıkar. Bu larvalar, üzerlerinde bulunan saç biçimindeki siller yardımıyla yüzmeye başlar ve sudaki mikroskobik canlılarla beslenirler. Daha sonra bu larvalar polip aşamasına geçerler. Deniz anaları hayvan olmasına rağmen polip aşamasındaki medüzlerin görünümleri hayvandan çok bitkiye benzer.

Bazı medüzler yaşamlarını hep polip aşamasında geçirirler. Üremelerini ise eşeysiz olarak gerçekleştirirler. Bazıları kendi kendini kopyalayarak ,bazıları tomurcuklanarak çoğalır. Tomurcuklanan bu yapılar genç denizanalarını oluştururlar (bir eşeysiz üreme biçimi olan tomurcuklanma ile üreme ana canlının bir bölgesinden sivilce gibi yeni canlının oluşmasına denir ve çiçek tomurcuğu ile bir ilgisi yoktur bu kavramın) Genç denizanaları suyun hareketiyle etrafa dağılırlar.

Kendi kendilerine beslenirler,düşmanlarına yem olmazlarsa büyüyerek yetişkin bir denizanası olurlar. Medüz yetişkin denizanalarına denir. Erkek denizanası spremlerini suya bırakır, bu hücreler sudan dişinin vücudundaki oyuğa girer. Dişi, burada döllenen yumurtalarını daha sonra suya bırakır.