Genel kültürümüz nelerdir?

Question

Bu soru, bir bireyin veya toplumun sahip olduğu genel kültür kavramını derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Genel kültür; tarih, coğrafya, sanat, bilim, edebiyat, felsefe, güncel olaylar ve sosyal normlar gibi geniş bir yelpazede yer alan, uzmanlık gerektirmeyen ancak toplumsal yaşamda yaygın olarak paylaşılan bilgi ve anlayışlar bütünüdür. Kendi genel kültürümüzü sorgulayarak, hem bireysel bilgi birikimimizi değerlendirir hem de içinde yaşadığımız toplumun ortak değerlerini, referans noktalarını ve kültürel kodlarını daha iyi anlama fırsatı buluruz. Bu, aynı zamanda farklı kültürlerle etkileşimde bulunma ve dünyayı daha geniş bir perspektiften yorumlama yeteneğimiz için de kritik bir temel oluşturur.

Answer 1

DÜNÜR GİTME,KIZ İSTEME,SÖZ KESME VE DÜĞÜN GELENEKLERİ a)DÜNÜR GİTME Köyümüzde genellikle evlilikler görücü usulü ;köy ortamı küçük olduğu için kız erkeği erkekte kızı az çok tanır.Ancak son yıllarda görücü usulü yavaş yavaş kalkmaya başladı.Evlenecek delikanlı gençlerimiz sevdiği ya da beğendiği bir kız varsa bir şekilde bunu ailesine duyurur.Eğer genç herhangi bir kız belirlemedi ise ailesi köyümüzden ya da çevre köylerden,başka yerlerden de olabilir münasip bir kızı belirler.Gelin adayı belirlendikten sonra kız evine haber gönderilir veya bazen habersizce de ön ziyarete gidildiği de olur.Dünürcülükte yanlarına çikolata vb. hediye olarak ***ürülür.Dünür giderken erkek tarafının büyükleri yanlarına köyün ileri gelenlerinden hatırı sayılır bir kaç kişi alırlar.Ziyaret sebebi dile getirilir.Bu arada nezaket gereği kız kahve getirme veya bir şeyler ikram etme bahanesiyle,her gelen dünüre çıkar kendisini gösterir.Kız , dünür yakınlarınca baştan aşağı süzülür ve dünürler müsaade isteyerek evden ayrılır.Dünürler kızı beğenmişler ise ,ikince kez dünürlüğe gidilerek Allah’ın emri ve peygamberin kavli ile kız istenir.Kız tarafı bu arada düşünmek ve kızlarının görüşünü almak için müsaade isterler.Kız tarafı bu arada dünür olacak aileyi tanıyorsa çabuk karar verirler. Ancak dünürler yabancı ise tanımıyorlarsa çevresini araştırıp münasip birileri olup olmadığına karar verirler.Bu arada damat olacak gencin işi olup olmadığına, ekonomik durumunun iyi olup olmadığına olup olmadığına çok dikkat ederler.(Büyüklerimizin anlattığına göre eskiden kız tarafı erkek tarafının tarlası çok mu,hayvanı çok mu bunlara bakarmış.Erkek tarafı ise kızın güçlü,kuvvetli,hamarat olmasına dikkat edermiş.Tarlada verimli çalışabilmesi için..)Nihayet son dünür gidişte kız tarafı kabul ederse söz kesilir,duası yapılır,kahveler ve çaylar içilir.Düğün için bir takım planlar yapılır.Nişan yapılıp yapılmayacağına,yapılacaksa tarihine karar verilir.Alınması gereken çeyizler ve altınlar belirlenir.Nişan öncesi bir takım eksikler alınır, buna eksik görme denir. b)GELİNLİK ZİYARETİ Erkek tarafı hem kaynaşmayı sağlamak hem de ilişkileri sıcak tutmak amacı ile zaman zaman kız evine gelinlik ziyaretinde bulunurlar.Bu arada beraberlerinde çeşitli hediyeler ve çeyizlik malzemelerde ***ürürler. c)NİŞAN Eğer nişan kararı alınmadı ise nişan yapılmadan düğün yapılır.Fakat nişan yapılacaksa nişan hazırlıkları başlar.Nişan için davetiye olarak kız tarafından genellikle genç kızlar veya kadınlar köyü kapı kapı dolaşarak şeker dağıtır ve nişana davet ederler.Köyümüzde düğün salonu olmadığından müsait bir alanda nişan yapılır.Nişanı daha çok kadınlar ve kızlar kendi aralarında eğlenerek yaparlar.Nişanda da geline bir miktar para ,altın ve bir takım hediyeler takılarak nişan sona erer. d)DÜĞÜN Köyümüzde düğünler eskiden Salı akşamı başlardı.Düğün erkek evinden kız evine bazı eşyalar ***ürülerek başlatılırdı.Erkek evinden kız evine eşya ***ürülmesine seysana denir.Ancak bu gelenek son yıllarda kalkmaya yüz tutmuştur.Erkek evinde şenlik adıyla eğlenceler olur.Kız evi de kendi evinde eğlence yapar.Gelen misafirler ağırlanır yemekler verilir.Daha çok gençler kendi aralarında oynarlar.Kız tarafında da eğlenceler sürer.Çarşamba günü düğün ilanı yapılarak duyurulur.Düğünün konaklı veya konaksız olduğu belirtilir.Konaklı ise Çarşamba akşamı dışarıdan gelen misafirler gruplar halinde(üçer,dörder,beşer kişi..) komşu evlere konaklama için dağıtılır.Komşular düğün sahibini memnun etmek için bu hizmeti yaparlar.Düğün sahibi konakları yiğitbaşının belirlediği kişilerle, davul zurna ile karşılar.Konaklayacağı ev belirlenir.Konaklara düğün evinden kaz,keşkek,kuruyemiş gibi yiyecekler gönderir.Konak misafirlerde bunun karşılığı hediyeyi zarf içerisinde gönderir.Düğün komitesi bu kapalı zarfları, açarak değerlendirir.Listesini hazırlar..En çok katkıyı yapan konak ,damadın kınasını yakar.Bulundukları eve bayrak asılarak ilan edilir. Çarşamba günü gelin hamamı ve damat hamamı vardır.Bugün damat hamamdan geldikten sonra damadın evinin önünde düğüne katılanlar damada altın ,para gibi hediyeler takarlar.Daha sonra düğüne katılanlara yemek verilir.Yemekten sonra koşu yarışları ve güreş müsabakaları yapılır.Koşu yarışında ve güreş müsabakalarında dereceye girenlere hediyeler verilir.Çarşamba gecesi eğlenceler daha geniş kapsamlı olur.Düğünü yöneten kişiye yiğitbaşı denir.Kız evinde de gecenin sonunda gelin kınası mumlar eşliğinde yakılır.Gelinin ağlaması için ağıtlar yakılır.Perşembe günü damat tarafı gelin çıkarma hazırlıklarına başlar.Genellikle saat 9.00 civarında kız evine gelin almaya gidilir.Gelini ,kızın yakınlarından iki kişi çıkararak gelin arabasına bindirir.Gelin çıktıktan sonra damat kız tarafı ile tebrikleşir.Bu şekilde gelin çıkarılmış olur.Damadın evine gelince gelin arabadan indirilerek damat ve gelinin üzerine bozuk para,buğday,üzüm,leblebi serpiştirilir.Bereket getireceğine inanılır.Geline kapı eşiğine yağ sürdürülür.Böylece ilişkilerin sorunsuz olacağına inanılır.Gelinin koltuk altına Kuran’ı Kerim verilerek dindar olması,kucağına çocuk verilerek de bir an önce çocuklu olması istenir.Erkek evinin önünde gelin eve girmeden tebrikleşmeler olur ve düğün sona erer.Eskiden düğünler Salı günü başlayıp Perşembe günü bitermiş.Günümüzde düğünler çoğunlukla Perşembe günü başlayıp Pazar günü sona erer. e)NİKAH Nişan takma merasimi veya düğün bittikten sonra sıra nikah işine gelmiştir.Bu merasim her iki tarafın yakınlarının taraftarlarından aldıkları vekaletnamelerle(gizli söz senedi) olur.Mesela kızın yakın akrabalarından birisi yanına iki şahit ile köy imamını da alarak köy imamı vekaletnameler huzurunda nikahı kıyar ve duasını yapar.Bu suretle dini nikah(imam nikahı) kıyılmış olur.Bunu müteakip eden günlerde de resmi nikah kıyılır ve resmen karı koca oldukları ilan edilir. f)ÇEYİZ ASMA Çeyiz gelin çıktığı gün asılır.Kızın sandıkta ne kadar eşyası varsa bir odaya serilir,duvarlara asılır.Burada gelin kızın bizzat kendi eliyle işlediği işler,danteller,örgüler,entariler,iç ve dış çamaşırları,terlikleri,çorap ve ayakkabılarına kadar her şey teşhir edilir.Yanı başında kızın yatak,yorgan ve bakır takımları da bulunur.Çeyiz görmeye yakın akrabaları ve komşuları çağırılır.

Answer 2

eskiden her yörenin ayrı kelime dağarcığı , farklı konuşma tarzları , kıyafetleri yemekleri falan vardı ..

günümüze gelince hiçbirşey kalmadı :D

giysi olarak kot + tshirt ;
iş giysisi olarak takım elbise ;
yiyecek olarak hazır gıda + pizza + hamburger ;
dil olarak new york türkçesi :D

Answer 3

Ben de eskiden gelenekleri istiyorum,şimdiki değil.

Answer 4

GİYİM-KUŞAM
Erkekler: Eskiden erkekler şalvar tipli pantolon giyerlerdi.Üste ceket,yelek,gömlek,kazak,pantolon giyerlerdi.Ayağa ise elde örme yün çoraplar ,çok eskiden çarık,günümüzde de hala giyilen kara lastik ve normal ayakkabılar giyilirdi.Başa ise orta yaşlılar 6 köşe veya 8 köşe kasket şapka ve fes denilen giysiler giyilirdi.

Kadınlar:Kadınlarımız eskiden peştamal denilen etek,öğnük,kuşak,fistan denilen giysiler giyiyorlardı.Alta ise etek,bandik,tortuk,tuman denilen giysiler giymekte idiler.Başlarına ise çember denilen yemeniler ve eşarplar giymekteydiler.Günümüzde ise genç nesil daha modern giyinmeye özen göstermektedir.

Answer 5

YEMEKLER

Çorbalar
a) Tarhana çorbası: Kadınların daha önceden hazırladıkları aşlık ve katık karışımı kurutulmuş malzemeden yapılır.
b) Helle çorbası: Kavrulmuş undan yapılır ve üzerine tereyağı gezdirilir.
c) Mısır aşı: Mısır kırmasının yoğurtla karıştırılarak pişirilmiş hali.
d) Yarma çorbası: Bulgurla yapılmış yoğurtlu çorba.
e) Yan aşı: Üçgen şeklinde kesilen hamur kurutulur içine kurumuş çökelek katılarak yenir.
f) Mantı : Hamurdan hazırlanır.İçine kaz ve dana eti katılarak yapılır.Mantının çok küçük olanı makbuldür.
g) Sütlü çorba: Sütün içerisine pirinç katılarak yapılır.

Yemekler
a) Yaprak sarması(dolma): Üzüm yaprağının içerisine içi etli pirinç veya bulgurdan hazırlanan malzeme konularak yapılır.
b) Lahana sarması: Lahana yaprağının içerisine etli bulgur konularak sarılır.
c) Keşkek: Döğülmüş buğday karıştırılarak ve etli olarak yapılan yemek.Daha çok düğünlerde ve toplu törenler için hazırlanır.
d) Yahni: Daha çok bayramlarda yapılan etli nohut yemeği.
e) Serit: Besili kazın yağına yufka bandırılarak yağlanıp,bulgur pilavının üzerine de kazın eti dökülüp elle yenen bir yemektir.
f) Pasta: Mısır unu bulanarak yapılan bir yemek.Ortasına eritilmiş tereyağı veya yumurta pişirilerek konur.Mısır pastası banılarak yenir.

Answer 6

CENAZE TÖRENLERİ Genelde büyük şehirlere dağılmış olan köylülerimizin imkanı olanlar cenazeye katılmaya çalışırlar.Köyde cenaze olduğu gün hiç bir kimse başka bir işle uğraşmaz.Cenaze evinde toplanılarak cenazeye son görevler yapılır.Cenaze yakınlarına baş sağlığı taziyelerinde bulunulur.Cenaze, namazı kılındıktan sonra topluca mezarlığa götürülerek defin işlemleri tamamlanır.Cenaze defninden sonra vefat edenin ıskat işlemleri yapılır.Eskiden üç gün cenaze evinde yemek pişmezdi ve komşular cenaze evine yemek ***ürürlerdi.Şimdi ise köyde genç nüfus olmadığından bu pek uygulanmamaktadır.Sadece cenazenin defninden sonra komşular tarafından cenazeye katılanlara pide ve içecek,tavuklu pilav,sulu yemek ikramı yapılmaktadır.Cenazenin 40.günü ve 52.günü camide mevlit okutulur.Gelen misafirlere köyün yemekhanesinde yemek verilir.

Answer 7

HACI UĞURLAMA VE KARŞILAMA Hemen hemen her yıl köyümüzden bir çok kişi kutsal topraklara hacca gider.Hacca gidecekler kesinleştikten sonra köylülerimiz hacı adaylarının evlerini ziyaret ederler.Hemen hemen herkes bu ziyareti yapar.Hacılar vasıtası ile kutsal yerlere selam gönderilir.Hacı ziyaretlerine çeşitli hediyeler alınarak gidilir.Bu hediyeler çoğunlukla çay ,şeker,bisküvi,tavuk vb.

yiyeceklerdir.Hacıların gideceği gün cami avlusunda tüm köylüler toplanır ve imamla birlikte dualar yapılır.Hacılar herkes ile vedalaşır, bu arada ortamı hüzün ve sevinç gözyaşlarının birlikte sardığı gözden kaçmaz.Hacılar hac farizasını tamamlayıp köye döndüklerinde köylüler tarafından hoş geldin ziyaretine gidilir.Hacılarda gelenlere çeşitli hacı hediyeleri (tespih,seccade,esans gibi verirler.Hacdan getirdikleri zemzem ve hurma ikram ederler.Kutsal topraklarda gördüklerini ve yaşadıklarını anlatırlar.

Answer 8

ASKER UĞURLAMA VE KARŞILAMA Askere gidecek gençler belli olduktan sonra tüm köydeki haneler asker evine ziyarete giderler.Asker uğurlamaya giderken herkes yanında çeşitli hediyeler veya para ***ürürler.Gençler kendi aralarında eğlence düzenlerler.Askerlerin gideceği gün köyün müsait bir alanında toplanılır.Askere gidecek gençler uğurlamaya gelenler ile vedalaşır.Dualar yapılarak uğurlanır.Askerler,gidip geldikten sonra yine köylüler asker evine göz aydınlığı ziyaretine giderler.Ziyarete gelenlere asker kınası verilir.

Answer 9

BAYRAMLARIMIZ Ramazan ve kurban bayramlarının arife günü mezarlığa gidilir ve mezarlar ziyaret edilir.Özellikle cami cemaati ikindi namazını müteakip topluca mezarlığa gidilerek tüm geçmiş insanlarımızın ruhlarına fatihalar okunur,toplu dualar yapılır.Aktaş Köyü mezarlığı görmeye değerdir.

Arife günü bayram ile ilgili yemekler hazırlanmaya başlanır.Bir kaç gün öncesinden helva sütlaç ve baklavalar hazırlanır.Bayram gününün önemli yemeklerinden birisi yaprak sarmasıdır.Herkes ekonomik gücü oranında bayramlık elbiseler alır.Evde gelen misafirlere ikram için ve şeker toplamaya gelen çocuklara ikram etmek için şeker ve çikolata çeşitleri de alınır.Bayram sabahı herkes bayramlık elbiselerini giyerek caminin yolunu tutar.Bayram namazı kılındıktan sonra cami önünde cemaat toplanarak topluca bayramlaşma yapılır daha sonra dua yapılır.Eskiden bayramlaşma merasimi bittikten sonra evin erkekleri hazırlanan sofrayı cami avlusuna getirir.Toplu halde yemek yenir,duası yapılırdı.Ancak bu gelenek kısa süre önce kalktı.Daha sonra küçükler büyüklerini ziyaret ederler.Akraba ve hastalar ziyaret edilir.Küçük çocuklar gruplar oluşturarak el öpüp şeker toplarlar.Nişanlı oğlu veya kızı olanlar gelin ve damada bayramlık ***ürürler.

Answer 10

DÜNÜR GİTME,KIZ İSTEME,SÖZ KESME VE DÜĞÜN GELENEKLERİ

a)DÜNÜR GİTME
Köyümüzde genellikle evlilikler görücü usulü ;köy ortamı küçük olduğu için kız erkeği erkekte kızı az çok tanır.Ancak son yıllarda görücü usulü yavaş yavaş kalkmaya başladı.Evlenecek delikanlı gençlerimiz sevdiği ya da beğendiği bir kız varsa bir şekilde bunu ailesine duyurur.Eğer genç herhangi bir kız belirlemedi ise ailesi köyümüzden ya da çevre köylerden,başka yerlerden de olabilir münasip bir kızı belirler.Gelin adayı belirlendikten sonra kız evine haber gönderilir veya bazen habersizce de ön ziyarete gidildiği de olur.Dünürcülükte yanlarına çikolata vb. hediye olarak ***ürülür.Dünür giderken erkek tarafının büyükleri yanlarına köyün ileri gelenlerinden hatırı sayılır bir kaç kişi alırlar.Ziyaret sebebi dile getirilir.Bu arada nezaket gereği kız kahve getirme veya bir şeyler ikram etme bahanesiyle,her gelen dünüre çıkar kendisini gösterir.Kız , dünür yakınlarınca baştan aşağı süzülür ve dünürler müsaade isteyerek evden ayrılır.Dünürler kızı beğenmişler ise ,ikince kez dünürlüğe gidilerek Allah’ın emri ve peygamberin kavli ile kız istenir.Kız tarafı bu arada düşünmek ve kızlarının görüşünü almak için müsaade isterler.Kız tarafı bu arada dünür olacak aileyi tanıyorsa çabuk karar verirler. Ancak dünürler yabancı ise tanımıyorlarsa çevresini araştırıp münasip birileri olup olmadığına karar verirler.Bu arada damat olacak gencin işi olup olmadığına, ekonomik durumunun iyi olup olmadığına olup olmadığına çok dikkat ederler.(Büyüklerimizin anlattığına göre eskiden kız tarafı erkek tarafının tarlası çok mu,hayvanı çok mu bunlara bakarmış.Erkek tarafı ise kızın güçlü,kuvvetli,hamarat olmasına dikkat edermiş.Tarlada verimli çalışabilmesi için..)Nihayet son dünür gidişte kız tarafı kabul ederse söz kesilir,duası yapılır,kahveler ve çaylar içilir.Düğün için bir takım planlar yapılır.Nişan yapılıp yapılmayacağına,yapılacaksa tarihine karar verilir.Alınması gereken çeyizler ve altınlar belirlenir.Nişan öncesi bir takım eksikler alınır, buna eksik görme denir.

b)GELİNLİK ZİYARETİ
Erkek tarafı hem kaynaşmayı sağlamak hem de ilişkileri sıcak tutmak amacı ile zaman zaman kız evine gelinlik ziyaretinde bulunurlar.Bu arada beraberlerinde çeşitli hediyeler ve çeyizlik malzemelerde ***ürürler.

c)NİŞAN
Eğer nişan kararı alınmadı ise nişan yapılmadan düğün yapılır.Fakat nişan yapılacaksa nişan hazırlıkları başlar.Nişan için davetiye olarak kız tarafından genellikle genç kızlar veya kadınlar köyü kapı kapı dolaşarak şeker dağıtır ve nişana davet ederler.Köyümüzde düğün salonu olmadığından müsait bir alanda nişan yapılır.Nişanı daha çok kadınlar ve kızlar kendi aralarında eğlenerek yaparlar.Nişanda da geline bir miktar para ,altın ve bir takım hediyeler takılarak nişan sona erer.

d)DÜĞÜN
Köyümüzde düğünler eskiden Salı akşamı başlardı.Düğün erkek evinden kız evine bazı eşyalar ***ürülerek başlatılırdı.Erkek evinden kız evine eşya ***ürülmesine seysana denir.Ancak bu gelenek son yıllarda kalkmaya yüz tutmuştur.Erkek evinde şenlik adıyla eğlenceler olur.Kız evi de kendi evinde eğlence yapar.Gelen misafirler ağırlanır yemekler verilir.Daha çok gençler kendi aralarında oynarlar.Kız tarafında da eğlenceler sürer.Çarşamba günü düğün ilanı yapılarak duyurulur.Düğünün konaklı veya konaksız olduğu belirtilir.Konaklı ise Çarşamba akşamı dışarıdan gelen misafirler gruplar halinde(üçer,dörder,beşer kişi..) komşu evlere konaklama için dağıtılır.Komşular düğün sahibini memnun etmek için bu hizmeti yaparlar.Düğün sahibi konakları yiğitbaşının belirlediği kişilerle, davul zurna ile karşılar.Konaklayacağı ev belirlenir.Konaklara düğün evinden kaz,keşkek,kuruyemiş gibi yiyecekler gönderir.Konak misafirlerde bunun karşılığı hediyeyi zarf içerisinde gönderir.Düğün komitesi bu kapalı zarfları, açarak değerlendirir.Listesini hazırlar..En çok katkıyı yapan konak ,damadın kınasını yakar.Bulundukları eve bayrak asılarak ilan edilir. Çarşamba günü gelin hamamı ve damat hamamı vardır.Bugün damat hamamdan geldikten sonra damadın evinin önünde düğüne katılanlar damada altın ,para gibi hediyeler takarlar.Daha sonra düğüne katılanlara yemek verilir.Yemekten sonra koşu yarışları ve güreş müsabakaları yapılır.Koşu yarışında ve güreş müsabakalarında dereceye girenlere hediyeler verilir.Çarşamba gecesi eğlenceler daha geniş kapsamlı olur.Düğünü yöneten kişiye yiğitbaşı denir.Kız evinde de gecenin sonunda gelin kınası mumlar eşliğinde yakılır.Gelinin ağlaması için ağıtlar yakılır.Perşembe günü damat tarafı gelin çıkarma hazırlıklarına başlar.Genellikle saat 9.00 civarında kız evine gelin almaya gidilir.Gelini ,kızın yakınlarından iki kişi çıkararak gelin arabasına bindirir.Gelin çıktıktan sonra damat kız tarafı ile tebrikleşir.Bu şekilde gelin çıkarılmış olur.Damadın evine gelince gelin arabadan indirilerek damat ve gelinin üzerine bozuk para,buğday,üzüm,leblebi serpiştirilir.Bereket getireceğine inanılır.Geline kapı eşiğine yağ sürdürülür.Böylece ilişkilerin sorunsuz olacağına inanılır.Gelinin koltuk altına Kuran’ı Kerim verilerek dindar olması,kucağına çocuk verilerek de bir an önce çocuklu olması istenir.Erkek evinin önünde gelin eve girmeden tebrikleşmeler olur ve düğün sona erer.Eskiden düğünler Salı günü başlayıp Perşembe günü bitermiş.Günümüzde düğünler çoğunlukla Perşembe günü başlayıp Pazar günü sona erer.

e)NİKAH
Nişan takma merasimi veya düğün bittikten sonra sıra nikah işine gelmiştir.Bu merasim her iki tarafın yakınlarının taraftarlarından aldıkları vekaletnamelerle(gizli söz senedi) olur.Mesela kızın yakın akrabalarından birisi yanına iki şahit ile köy imamını da alarak köy imamı vekaletnameler huzurunda nikahı kıyar ve duasını yapar.Bu suretle dini nikah(imam nikahı) kıyılmış olur.Bunu müteakip eden günlerde de resmi nikah kıyılır ve resmen karı koca oldukları ilan edilir.

f)ÇEYİZ ASMA
Çeyiz gelin çıktığı gün asılır.Kızın sandıkta ne kadar eşyası varsa bir odaya serilir,duvarlara asılır.Burada gelin kızın bizzat kendi eliyle işlediği işler,danteller,örgüler,entariler,iç ve dış çamaşırları,terlikleri,çorap ve ayakkabılarına kadar her şey teşhir edilir.Yanı başında kızın yatak,yorgan ve bakır takımları da bulunur.Çeyiz görmeye yakın akrabaları ve komşuları çağırılır.