BESİN ZEHİRLENMESİ NEDİR?
Besin zehirlenmesi; her hangi bir yolla kirlenmiş, sağlığa zararlı hale gelmiş yiyecek ya da içeceğin tüketimi sonucu meydana gelir. Besin zehirlenmeleri enfeksiyon ve intoksikasyon olmak üzere iki tipte oluşabilir. Besin enfeksiyonları, zararlı bakterilerin ürediği yiyeceğin tüketilmesi sonucu oluşan besin zehirlenmeleridir. Besin intoksikasyonu ise toksin(zehir) üreten bazı bakterilerin ürettiği toksinli yiyeceğin yenmesi ile oluşan besin zehirlenmeleridir.
Besin zehirlenmeleri, halk sağlığını yakından ilgilendiren ve özellikle yaz aylarında artan, yaygın hastalıklardan biridir. Besin kaynaklı hastalığa herkes yakalanabilir, ancak bazı kişiler daha duyarlıdır. Besin zehirlenmelerine daha duyarlı olan riskli gruplar olarak bebekler, gebeler, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler sayılabilir. Çoğunlukla hafif seyirli ve kısa süreli hastalıklar olmalarına karşın, zehirlenmeye yol açan besinin türü ve bu besini tüketen kişinin özellikleri ile ilişkili bazı faktörler; hastalığın daha ağır seyretmesine hatta ölümle sonuçlanmasına yol açabilir.
BESİN ZEHİRLENMESİ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Besin zehirlenmeleri genellikle ani başlar, bakteri bulaşmış besinler tüketildikten sonra hastalık belirtileri zehirlenmeye neden olan bakterinin özelliğine bağlı olarak 30 dakika ile 72 saat arasında ortaya çıkabilir. İshal, bulantı, kusma, şiddetli karın ağrıları ve karında kramplar gibi sindirim sistemini ilgilendiren şikâyetlerin yanı sıra, bazen ateş de görülür.
BESİN ZEHİRLENMESİ DURUMUNDA NE YAPILABİLİR?
Besin zehirlenmelerinin en bilinen belirtileri mide bulantısı, kusma, baş dönmesi ve ishaldir. Besin zehirlenmesinden şüphelenilen bir durumda aşağıdaki öneriler dikkate alınmalıdır.
• Kanlı ishaliniz varsa, ishal ile seyreden boyun sertliği, şiddetli baş ağrısı ve ateş varsa, zehirlenme belirtileriniz 2 günden fazla devam ederse öncelikle bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Kusma ve ishal vücudun zehri atma yöntemlerindendir. Bu nedenle bu tür şikâyetlerinizin başlamasını izleyen 24 saat içerisinde kesinlikle bulantı ve ishalinizi önleyici ilaçlar kullanmayın.
• İshal ve kusmayı arttıracak düşüncesiyle hiçbir şey yememek yanlış bir davranıştır. İshal tedavisinin en iyi yöntemi dinlenmek ve bol miktarda sıvı (temiz içme suyu, ayran, maden suyu, şekersiz çay vb.) tüketmektir.
• İshaliniz geçene kadar yoğurt, pirinç lapası, haşlanmış patates, ekşi elma ve taze şeftali suyu vb. besinleri tüketin.