Atatürk, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin kurulmasını önerirken çağdaş Türkiye’nin yapacağı atılımla hem ulusal bilincin gelişmesi, hem de özgür düşünceli bireylerin yetişebilmesi için Türk dilinin, Türk tarihinin ve Türk kültürünün derinliğine araştırılmasının en başta gelen koşul olduğuna inanıyordu.
Fakültenin kuruluşunu öngören 2795 sayılı yasanın gerekçesinde vurgulanan iki ayrı gereksinme şunlardır:
- Başkentte, bir yönden Türk kültürünü bilgi yöntemi ile işleyecek bir inceleme ve araştırma kurumu olmak,
- Öte yandan ortaöğretim kurumlarımıza, ulusal dil ve tarihimizin bilimsel ve en yeni anlayışlarına göre hazırlanmış öğretmen yetiştirmek.
Ayrıca fakülte, bilimsel araştırmalar yapma ve yaymanın dışında Tarih Kurumu ile Dil Kurumu’nun çalışmalarını da bir arada değerlendirip senteze varmaya çalışacaktı.