Kelebeklerin hayatı tamamen uçmakla ilgilidir ve zamanlarının çoğunu havada geçirirler. Titrek kanatları vücutlarının en görünür parçalarıdır. Uçmak için gereken enerjiyi çiçeklerden nektar içerek sağlarlar. Dinlenirken bile kanat kaslarını hareket ettirerek uçuşa hazırlanırlar.
Kelebeklerin renkli kanatları ve desenleri çoğalmaya, kamuflaja, tanınmaya ve eş bulmaya hizmet eder. Kanatlarındaki renkler yırtıcılara karşı bir uyarı gibidir. Çoğu kelebek için eş bulmak ve çoğalmak hayatlarındaki son olaylardandır; yaşamları yeni bir jenerasyona yetecek kadardır. Bazı türler ise binlerce mil göç edebilir veya kış uykusuna yatabilir. Yolculuğun veya kışın sonunda çiftleşirler, dişiler yumurtalarını bırakır ve yetişkinler ölür.
Kelebek yaşam döngüsü yumurtadan çıkan, açgözlü bir şekilde yemek yiyen ve krizalite (tırtılın koruyucu kabuğuna) dönüşmek için deri döken bir tırtıl ile başlar. Kelebek vücudu baş, göğüs ve karın olmak üzere basit parçalardan meydana gelir. Çoğu duyu organı baş bölgesinde bulunur:
- Yakın mesafedeki hareketleri ve renkleri fark etmeyi sağlayan birleşik gözler,
- Kokuları ve pozisyonları algılayan hareket edebilir ve segmentleşmiş antenler,
- Yiyecek seçimine yardımcı olan Labial palas.
Kelebeğin altı bacağının her birinin sonunda yiyecek bulmalarını sağlayan tat alma organları vardır. Ayak güzel bir yiyecek kaynağına değdiğinde hortumu çözme refleksi meydana gelir. Üreme organları ise karın bölgelerinde bulunur.
Kelebeklerin en önemli anatomik özellikleri olan kanatları, chitin adı verilen transparan maddelerden oluşmuştur. Ön kanatlar üçgen şeklindeyken, arka kanatlar yelpaze veya deniz kabuğu şeklindedir. Kanatların renk ve desenleri kısa ve ince tüylerden meydana gelen pullardan oluşur. Üst kısımdaki pullar parlak renkliyken, alt taraftakiler kamuflaj için oluşturulmuştur.
Krizalitten yeni çıkan kelebeklerin kanatları ıslak ve buruşuktur. Vücudunu pompa gibi kullanarak sıvıları damarlar aracılığıyla yollar ve kanat yüzeylerini yavaşça yayar. Uçmadan önce ilk dışkısından kurtulur, duyumsal organlarını temizler ve iki ayrı parça halindeki boruyu (hortumu) birbirine sararak içme borusunu meydana getirir.