Sağlığımızı etkileyen temel etmenler iki ana grupta incelenmektedir:
- Bünyesel Etmenler: Hormonal, genetik ve metabolizma faaliyetlerindeki bozukluklardan oluşur. Örnekler: Genetik bozukluklara altı parmaklılık, hormonal bozukluklara ayak yapısının değişmesi, metabolizma faaliyetlerinden kaynaklanan durumlara ise böbrek taşı ve gut hastalığı örnek verilebilir.
- Çevresel Etmenler: İnsanların anne rahminde oluştuğu andan ölünceye kadar etkileşim halinde olduğu çevreyle ilgili etmenlerdir. Çevresel etmenler beş alt başlığa ayrılır:
- Biyolojik Etmenler: Vektörler, mikroorganizmalar, bitkiler, hayvanlar ve bunların ürünleridir. Verem, tifo, kolera, kızamık, menenjit, kaba kulak zararlı mikroorganizmalara; kara sinek, sivrisinek, bit, pire ve hamam böceği gibi eklem bacaklılar ise hastalık taşıyan vektörlere örnektir.
- Kimyasal Etmenler: Zehirler, kanser yapıcı maddeler, çevreyi kirleten kimyasal atıklar, gıda katkı maddeleri ve sağlığı tehdit eden benzer atıklardır.
- Fiziksel Etmenler: Kullanma suları, atık sular, çöpler, ışık, gürültü, gübreler ve hava kirliliğidir. Tarımsal ürünlerde kullanılan yapay gübreler ve hormonlar buna örnek gösterilebilir.
- Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Etmenler: Yaşam tarzı, gelir ve harcama düzeyi ile yaşam alanları gibi etmenlerdir.
- Psikolojik Etmenler: Ruhsal zorlanmalar, stres, heyecan ve korku gibi durumlardır.