Bir hikayenin konusunu bulmak, o hikayeyi gerçekten anlamanın en önemli adımlarından biridir. Hikayenin konusu, kısaca "hikayenin ne hakkında olduğu" veya "hikayenin temelinde yatan fikir, ele aldığı mesele" demektir. Yani, yazarın bize ne anlatmaya çalıştığını, hangi ana meseleyi işlediğini bulmaktır. İşte bunu adım adım nasıl yapabileceğin:
1. Hikayeyi Dikkatlice Oku ve Anlamaya Çalış:
- Hikayeyi bir veya birkaç kez, acele etmeden oku.
- Olayların sırasını, karakterlerin ne yaptığını ve başlarına neler geldiğini iyice anlamaya çalış.
2. Ana Karakterleri ve Onların Yaşadıklarını Belirle:
- Hikayedeki en önemli karakter veya karakterler kimler?
- Bu karakterlerin hikaye boyunca yaşadığı en büyük sorun, macera, değişim veya karşılaştığı durum ne?
- Onların eylemleri ve başlarından geçenler, hikayenin temelini oluşturur.
3. Temel Çatışmayı veya Meseleyi Bul:
- Hikayede bir sorun, bir anlaşmazlık, bir hedef veya bir arayış var mı?
- Karakterler ne için mücadele ediyor? Neyi başarmaya çalışıyorlar ya da neyden kaçıyorlar?
- Bu temel mesele, genellikle konunun merkezinde yer alır.
4. Kendine Şu Soruları Sor:
- "Bu hikaye genel olarak neyi anlatıyor?"
- "Yazar bu hikayeyle hangi konuya değinmek istemiş?"
- "Hikayenin ana fikri, verdiği mesajdan önce, ele aldığı başlık ne?"
5. Konuyu Kısa ve Öz Bir Cümleyle İfade Et:
Yukarıdaki adımları uyguladıktan sonra, hikayenin konusunu bir veya iki kısa cümleyle ifade etmeye çalış. Bu cümle, hikayenin özünü yakalamalıdır. "Hikaye, ........ konusunu ele almaktadır." veya "Bu hikaye, ........ hakkında bir anlatıdır." gibi kalıplar kullanabilirsin.
Örneklerle Açıklayalım:
- "Kırmızı Başlıklı Kız" hikayesi:
- Ne oldu? Kırmızı Başlıklı Kız, ormanda kurtla karşılaşır, kurt onu ve büyükannesini yer, avcı onları kurtarır.
- Ana mesele ne? Yabancılarla konuşmanın, onlara güvenmenin tehlikesi.
- Konusu: Yabancılara karşı dikkatli olmanın ve büyüklerin sözünü dinlemenin önemi. (Veya daha genel olarak: Aldatılma ve masumiyetin korunması.)
- Bir çocuğun okulda arkadaş edinme mücadelesini anlatan bir hikaye:
- Ne oldu? Çocuk okula yeni başlar, yalnızlık çeker, çeşitli denemelerden sonra arkadaş edinir.
- Ana mesele ne? Yalnızlık, arkadaşlık kurma çabası, dışlanma hissi.
- Konusu: Okulda arkadaşlık kurmanın zorlukları ve yalnızlıkla mücadele.
Unutma, hikayenin konusu, hikayenin ana fikri (verdiği ders) ile karıştırılmamalıdır. Konu, hikayenin neyi ele aldığını, ne hakkında olduğunu gösterir; ana fikir ise o hikayeden çıkarılan ders veya evrensel mesajdır. Konuyu bulduktan sonra, ana fikri bulmak çok daha kolay olacaktır!