Asya Hunları, Çin'in kuzeyindeki bozkırlarda göçebe hayatı yaşayan, hayvancılıkla uğraşan ve İ.Ö. 3. yüzyılda Türk, Moğol ve Tunguz kabilelerinin birliğinden oluşan Hun İmparatorluğu'nun kuruluşunda egemen unsur olarak rol oynayan Türk boyudur.
Hun birliğinin bilinen ilk şefi T'u-man'dır (Teoman). T'u-man'ın oğlu Mo-tun (Mete), Hun birliğini Büyük Hun İmparatorluğu'na dönüştürmüş ve Tan-hu unvanını almıştır. Mo-tun, doğudaki Moğol, Tunguz boylarını ve Yüe-çileri yenmiş, Çin'i haraca bağlamış ve İpek Yolu'nu denetim altına almıştır. İ.Ö. 176'da Çin imparatoruna yolladığı mektupta 26 boy ve kent devletini egemenliği altına aldığını belirtmiştir.
Devlet yönetimi ve sosyal yapı:
- Birlik; "soylu", "özerk" ve köle boylardan meydana gelmekteydi. En tepede Tan-hu ve ailesi bulunuyordu.
- Boylar sol ve sağ olarak ikiye ayrılırdı. Başlarında "sol bilge elig" ve "sağ bilge elig" adı verilen yöneticiler bulunurdu.
- Ordu, onlu sisteme (10, 100, 1.000, 10.000) göre bölünmüştü.
- Gelir kaynakları, boyların verdiği vergiler ile Çin'den ve İpek Yolu'ndan geçen kervanlardan alınan haraçlardan oluşuyordu.
İ.Ö. 2. yüzyıl ortalarında Çin karşı saldırıya geçmiş, haracın büyük kısmının Tan-hu soyuna ve beylere gitmesi geniş kitlenin hoşnutsuzluğuna neden olmuştur. İ.Ö. 54 yılında İmparatorluk, Kuzey ve Güney Hun İmparatorluğu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Ho-Han-Yeh yönetimindeki bir kısım boylar Çin himayesine girerken, Çi-Çi yönetimindeki boylar batıya çekilmiş ve bu boylar İ.S. 4. yüzyılda tekrar tarih sahnesine çıkarak 5. yüzyılda Avrupa Hun İmparatorluğu'nu kurmuşlardır.