Anadolu Beylikleri, 1071 Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'da kurulan devletlerdir. Raporunuzda bu dönemi açıklamak için aşağıdaki ana başlıkları kullanabilirsiniz:
1. Dönem ve 2. Dönem Beylikleri
Savaşın hemen ardından Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da kurulan devletler Birinci Dönem Anadolu Beylikleri olarak ifade edilir. Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflaması ve yıkılmasından sonra kurulan devletler ise İkinci Dönem Anadolu Beylikleri'dir.
Kuruluş Süreci
Anadolu Selçukluları, Türkmen beylerini aşiretleriyle Bizans ve Kilikya sınırlarına yerleştirerek sınırları güvence altına alıyor ve onları denetim altında tutuyorlardı. 1243 Kösedağ Savaşı'nda Moğollara yenilen Anadolu Selçuklu Devleti'nin Türkmenler üzerindeki denetimi zayıfladı. İlhanlıların Anadolu'da denetimi ele geçirmesi sürecinde uç beylikleri önce İlhanlılara bağlı, sonra bağımsız devletlere dönüştü. Bu beyliklerden Osmanlı Beyliği, zamanla diğer beyliklerin topraklarını ele geçirerek bir imparatorluğa dönüştü.
Devlet Yönetimi
Anadolu beyliklerinde devlet yapısı Anadolu Selçukluları örnek alınarak oluşturulmuştur:
- Yönetim: Devlet yönetimi hanedanın elindeydi. Hanedanın en yaşlı ya da etkili kişisine ulu bey denirdi. Ulu bey merkezde oturur, vilayetlerin yönetimini çocuklarına veya kardeşlerine bırakırdı.
- Divan: Devlet işleri divanda görüşülüp karara bağlanırdı.
- Görevliler: Vilayetleri valiler yönetir, hukuk işlerini kadılar, askerlik ve güvenlik işlerini subaşılar yürütürdü.
- Para: Para (sikke) ulu bey adına basılırdı.
Ordu ve Savaş Düzeni
Anadolu beyliklerinde ordu;
- Ulu beyin atlı ve yaya hassa birlikleri,
- İkta verilmiş beylerin yetiştirdiği askerler,
- Çeri denen aşiret atlılarından oluşurdu.
Savaş sırasında ordu üç kola ayrılırdı. Merkez kuvvetlere ulu bey, sağ ve sol kollara ise oğulları ya da kardeşleri komuta ederdi. Ordu silahları arasında ok, yay, kılıç, kargı, hançer, balta, gürz ve mancınık yer alırdı.