Türkiye'nin en gelişmemiş ili hangisidir?

Question

Bu soru fen bilimleri alanına girmektedir.

Answer 1

Türkiye'nin illerinin gelişmişlik düzeylerini tek bir kritere göre belirlemek yerine, genellikle birçok farklı gösterge bir arada değerlendirilerek sosyo-ekonomik bir sıralama yapılır. Bu tür bir soru fen bilimleri alanına girmemekle birlikte, coğrafya ve sosyal bilimler alanında incelenen önemli bir konudur.

Gelişmişlik Ne Demektir ve Nasıl Ölçülür?

Bir ilin gelişmişlik düzeyi, sadece ekonomik zenginlikle değil, aynı zamanda sosyal refah, eğitim, sağlık ve yaşam kalitesi gibi birçok faktörle belirlenir. Bu faktörleri ölçmek için çeşitli göstergeler kullanılır. Türkiye'de bu konuda en kapsamlı ve resmi çalışmalar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan "İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (SEGE)" raporlarıdır. Bu raporlarda genellikle şu tür göstergeler değerlendirilir:

• Ekonomik Göstergeler: Kişi başına düşen gelir, sanayi üretimi, istihdam oranları, işsizlik oranı, ihracat hacmi.
• Sosyal Göstergeler: Okuryazarlık oranı, üniversite mezunu oranı, sağlık hizmetlerine erişim (hastane yatak sayısı, doktor sayısı), bebek ölüm hızı.
• Demografik Göstergeler: Net göç hızı, nüfus artış hızı.
• Altyapı Göstergeleri: Yol ağı, elektrik ve su şebekesi, internet erişimi, konut kalitesi.

Türkiye'nin Gelişmişlik Sıralamasında Altlarda Yer Alan İlleri

SEGE raporlarına göre, Türkiye'de sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında genellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki bazı iller daha alt sıralarda yer almaktadır. Bu iller, yukarıda belirtilen göstergelerin çoğunda ülke ortalamasının altında kalmaktadır. Örneğin, son SEGE raporlarında (2019), Ağrı, Muş, Şırnak, Hakkari, Bitlis, Siirt ve Van gibi iller, gelişmişlik sıralamasında genellikle son basamaklarda yer almıştır. Ancak bu sıralama, zaman içinde devletin uyguladığı bölgesel kalkınma politikaları ve yatırımlarla değişebilir.

Bu İller Neden Daha Az Gelişmiştir?

Bu illerin gelişmişlik düzeylerinin düşük olmasının birden fazla nedeni vardır:

• Coğrafi Koşullar: Engebeli arazi yapısı, iklim koşulları tarımsal üretimi ve ulaşımı olumsuz etkileyebilir.
• Ulaşım ve Altyapı Eksiklikleri: Yetersiz ulaşım ağları, sanayi ve ticaretin gelişimini kısıtlar.
• Sanayi ve Ticaretin Sınırlı Gelişimi: Tarıma bağımlılık yüksekken, sanayi ve hizmet sektörleri yeterince gelişmemiştir.
• Eğitim ve Sağlık Hizmetlerine Erişim: Nüfusun eğitim seviyesi ve sağlık hizmetlerine erişimi ülke ortalamasının altında kalabilir.
• Göç: İş ve eğitim imkanlarının kısıtlı olması nedeniyle sürekli dışarıya göç vermesi, genç ve dinamik nüfusun azalmasına yol açar.
• Yatırım Eksikliği: Bölgeye yapılan özel sektör yatırımlarının yetersiz kalması.

Unutulmamalıdır ki her ilin kendine özgü doğal güzellikleri, kültürel zenginlikleri ve potansiyelleri vardır. Devletin uyguladığı bölgesel kalkınma projeleri ve teşvikler sayesinde bu illerin sosyo-ekonomik yapısı zamanla iyileşme göstermektedir.

Answer 2

Araştırmaya göre illerin gelişmişlik sıralaması şöyle: 1. İzmir, 2. Ankara. 3. Eskişehir, 4. Bursa, 5. Kocaeli, 6. İstanbul, 7. Çanakkale, 8. Denizli, 9 .Isparta, 10. Muğla, 11. Edirne, 12. Manisa, 13. Antalya, 14. Bolu, 15. Tekirdağ, 16. Balıkesir, 17. Kayseri, 18.

Trabzon, 19 Yalova, 20. Kırklareli, 21. Samsun, 22. Bilecik, 23. Sakarya, 24. Zonguldak, 25. Adana, 26. Kırıkkale, 27. Aydın, 28. Burdur, 29. Kütahya, 30. Malatya, 31. Konya, 32. Elazığ, 33. İçel, 34. Karabük, 35. Afyonkarahisar, 36 Tunceli, 37. Kastamonu, 38. Rize, 39.

Sivas, 40. Düzce, 41. Gaziantep, 42. Karaman, 43. Erzurum, 44. Uşak, 45. Artvin, 46. Kahramanmaraş, 47. Kırşehir, 48. Çankırı, 49. Erzincan, 50. Nevşehir, 51. Amasya, 52. Hatay, 53. Bartın, 54. Çorum, 55. Ordu. 56. Giresun, 57. Niğde, 58. Aksaray, 59. Tokat, 60. Osmaniye, 61.

Kilis, 62. Gümüşhane, 63. Yozgat, 64. Sinop, 65. Diyarbakır, 66. Ardahan, 67. Şanlıurfa, 68. Kars, 69. Bayburt, 70. Van, 71. Batman, 72. Siirt, 73. Mardin, 74. Şırnak, 75. Adıyaman, 76. Bitlis, 77. Muş, 78. Bingöl, 79. Iğdır, 80. Ağrı, 81. Hakkari.