Atom (Yunanca atomos, bölünemez anlamına gelir) bir kimyasal elementin bütün özelliklerini taşıyan en küçük parçacığıdır. Gözle görülmesi imkânsız olan bu küçük parçacık, sadece taramalı tünel mikroskobu (atomik kuvvet mikroskobu) ile incelenebilir.
Atomun yapısında şunlar bulunur:
- Çekirdek: Pozitif yüklü protonlar ve yüksüz nötronlardan oluşur.
- Elektron bulutu: Çekirdeği saran negatif yüklü elektronlardan oluşur.
Atomdaki proton sayısı elektron sayısına eşit olduğunda atom elektriksel olarak yüksüzdür. Proton ve elektron sayıları eşit değilse bu parçacık iyon olarak adlandırılır. İyonlar kararsız yapılardır ve yüksek enerjilerinden kurtulmak için başka iyon ve atomlarla etkileşime girerler.
Atomlar sahip oldukları proton ve nötron sayısına göre sınıflandırılır:
- Proton sayısı: Kimyasal elementi tanımlar.
- Nötron sayısı: Elementin izotopunu tanımlar.
Her elementin radyoaktif bozunma veren en az bir izotopu vardır. Elektronlar belirli enerji seviyelerinde bulunur ve foton salınımı veya emilimi yaparak seviyeler arasında geçiş yapabilirler. Elektronlar, elementin kimyasal özelliklerini belirlemenin yanı sıra atomun manyetik özellikleri üzerinde de etkilidir.