Kavram; bir fikri, bir düşünceyi ve bir sistemi anlatmak için kullanılan, o fikrin, o düşüncenin ve o sistemin ifade edilmesinde önemli ve baş rolü oynayan sözcüklerdir. Kavrama terim ve mefhum da denir.
Kavramların özellikleri şunlardır:
- Seçikliği / niteliği: Bu, var olanı diğer var olandan ayırır. Seçikliği değişmez.
- Açıklığı / içeriği: Fert ve toplumlar ile zaman ve mekana göre değişebilir. Bu değişme, kavramların içeriğinin insanlar tarafından doldurulması, anlamının genişletilmesi, daraltılması veya farklı anlaşılması şeklinde olur.
Bir şeyin kavramı o şeyin bilgisi demektir. Kur'ân bilgileri de kavramlarla ifade edilmiştir. Kur'ân kavramları, Kur'ân bütünlüğü içinde anlaşılır ve bunların içeriğinin değiştirilmesi, daraltılması veya genişletilmesi gerçeğin ortaya çıkmamasına sebep olur.
Kavramların anlamları dâima bir sistem veya sistemler içinde değer kazanır. Her kavramın kendine özgü bir anlamı vardır ve bu sözcük bulunduğu sistem dışında kullanılsa yine aynı manayı taşır:
- Esas mana / sözlük anlamı: Kavramların sürekli olan anlamıdır.
- İzâfî mana / özel mana / terim anlamı: Kavramların içinde bulunduğu sistemden doğan manadır.