Dönüşlülük Zamiri
Şahısları pekiştirerek bildiren ve fiildeki işin, özne tarafından bizzat yapıldığını ya da yapana dönüşünü bildiren zamirdir. Şahıs zamiri olarak da bilinir.
Dönüşlülük zamiri "kendi"dir.
Bu zamir diğer zamirlerden farklı olarak bütün iyelik eklerini alabilir. İyelik ekleri üzerine hâl ekleri getirilebilir:
- Kendi-m-de
- Kendi-n-den
- Kendi-si-n-i
- Kendi-miz-in
- Kendi-niz-le
- Kendi-leri-n-ce
İyelik eki almadan tamlayan olabilir. Bu durumda belirtili isim tamlaması sayılır:
- Kendi elim
- Kendi arkadaşın
- Kendi babası
- Kendi evimiz
- Kendi okulunuz
- Kendi fikirleri
Özneyle (isim veya zamir) birlikte, pekiştirme görevinde (bizzat anlamında) kullanılır:
- Ben kendim de yaparım.
- Vali Bey, kendisi emir vermiş.
- O kendisi okusun.
- Evi siz, kendiniz görmelisiniz.
Fiilin özneye dönüşünü bildirir:
Çocuk kendisi yıkanmış.
Tamlama hâlinde ve tek başına yapılan bir işi anlatmak için kullanılabilir:
- Yüzlerce defa kendi kendime sorduğum bu suale içimizdeki yanık, hicranlı sesten ayni cevabı alıyordum...
- Tabiatın pek nafile yere bana verdiği bu gençlik hazinesinin kendi kendine tükenip gittiğine sızladım...