Bilgisayarın tarihi, bilgi işlemek ve hesaplama yapmak amacıyla geliştirilen çeşitli araçların ve teknolojilerin gelişimini kapsar. Yaklaşık 2000 yıl öncesine dayanan bu tarih, en basit hesaplama cihazı olan abaküs ile başlar.
1642 yılında Blaise Pascal tarafından yapılan hesap makinesi, toplama ve çıkarma işlemlerini mekanik olarak gerçekleştirmiştir. Daha sonra 1671'de Gottfried Wilhelm von Leibniz tarafından tasarlanan gelişmiş hesap makinesi dört işlemi yapabilmiştir ancak bu cihazlar yaygınlaşmamıştır.
Ticari amaçla kullanılan ilk mekanik hesap makinesi 1820'de Charles Xavier Thomas tarafından yapılmıştır. 1823 yılında Charles Babbage, buharla çalışan otomatik hesap makinesinin tasarımına başlamış; 1837'de ise programlanabilir, logaritma ve trigonometri hesapları yapabilen Analitik Makine'nin tasarımını yapmıştır ancak bu makine tamamlanamamıştır.
1890'da Hermann Hollerith'in delikli kart sistemi ile veri girişi yapılan bilgisayarı büyük bir ilerleme sayılmıştır. 1937'de Howard Hathaway Aiken tarafından yarı elektronik devrelerin kullanıldığı Mark 1 adlı bilgisayar yapılmıştır; bu bilgisayar logaritma ve trigonometrik fonksiyonları hesaplayabiliyordu.
Bilgisayarların gelişimi dört kuşak olarak incelenir:
- Birinci Kuşak (1950-1958): Elektron lambalarına dayanan büyük ve yavaş bilgisayarlar.
- İkinci Kuşak (1958-1964): Transistör teknolojisinin kullanıldığı bilgisayarlar.
- Üçüncü Kuşak (1965-1971): Tümdevrelerin kullanılması ve bilgisayarların birbirleriyle iletişim kurabilmesi.
- Dördüncü Kuşak (1972-günümüz): Mikroçiplerin kullanıldığı modern bilgisayarlar.
İkinci Dünya Savaşı sırasında ordunun bilgisayara olan ihtiyacı nedeniyle 1945 yılında ENIAC isimli bilgisayar geliştirilmiştir. ENIAC, elektron tüpleri ve RAM bellek kullanılmasıyla bugünkü bilgisayarların temelini oluşturmuştur.
1952'de ticari olarak satışa sunulan ilk bilgisayar UNIVAC olmuştur. Sonraki yıllarda transistörler ve entegre devreler, bilgisayarların daha küçük, hızlı ve kullanışlı hale gelmesini sağlamıştır. Günümüzde bilgisayarlar kişisel bilgisayar (PC) olarak adlandırılarak çok çeşitli alanlarda yaygın şekilde kullanılmaktadır.