Diyarbakır Surları, uzunluk bakımından Çin Seddi'nden sonra ikinci ancak tarih bakımından birinci sırada yer alır. Yapısı, sağlamlığı, taşıdığı yazıtlar, kabartmalar ve şekillerle surlarda 12 uygarlığın kitabelerini okumak mümkündür.
A. Gabriel, "Diyarbakır Surları tek başına kitabeler müzesi sayılabilir" demiştir. Kalenin ilk yapılış tarihi bilinmemekle birlikte, M.S. 349 yılında Roma İmparatoru Konstantinus tarafından genişletilerek bazı kısımları onarılmıştır. Başlangıçta 4 ana yöne açılan 4 kapısı bulunan surlarda, şehrin gelişmesiyle daha sonra yeni kapılar açılmıştır.
Surların özellikleri şunlardır:
- Uzunluk: 5.5 kilometre (şehri bir kalkan balığı gibi kuşatmaktadır)
- Duvar yüksekliği: 12 metre
- Genişlik: 3-5 metre
- Burç sayısı: 82
- Kale sayısı: 16