Ay tutulması, Ay'ın kendi yörüngesinde dolanırken Dünya'nın gölgesine girmesi ve Güneş'ten aldığı parlaklığı kaybetmesi sonucu gerçekleşir.
Gerçekleşme Şartları
Ay tutulmasının gerçekleşebilmesi için şu şartlar gereklidir:
- Ay'ın dolunay evresinde olması,
- Ay'ın düğüm noktalarına yakın olması,
- Güneş'in karşı düğüm noktasında veya ona yakın bulunması.
Bu şartlar sağlandığında Dünya'nın gölgesi Ay'a düşer. Dünya'nın 42.000.000.000 km uzanan gölge konisi, Ay'ın uzaklığında yaklaşık 8.800 km genişliktedir. Ay, saatte 3.456 km hızla hareket ettiği için ortalama Ay tutulması yaklaşık 40 dakika ile 1 saat arasında sürer.
Görünüm ve Renk Değişimi
Ay tutulması, yeryüzünde Ay'ın ufuk çizgisinin üzerinde olduğu herhangi bir bölgeden gözlenebilir. Tutulma esnasında Ay tamamen kaybolmaz. Dünya atmosferinden geçen Güneş ışınlarında mavi renk yutulup kırmızı renk yansıtıldığı için Dünya'nın gölgesi kırmızı renkte görülür. Bu ışık kalıntıları, atmosferik şartlara bağlı olarak Ay'ın bakır renginde görünmesine neden olur.
Kısmi Ay Tutulması ve Sıklığı
Dünya, Ay ve Güneş'in konumlarına bağlı olarak Ay'ın üzerine Dünya'nın tam gölgesi yerine kısmi gölgesi düştüğünde kısmi Ay tutulması meydana gelir.
Ay tutulması genellikle yılda iki kez gerçekleşir. Özel durumlarda ise yılda hiç ortaya çıkmayabileceği gibi üç defa da gerçekleşebilir.