Mercekler ışığın saydam ortamlardan geçerken kırılma özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. İki küresel ya da bir küresel bir düzlem yüzeyin kesişmesi ile oluşmuş saydam maddelerdir.
Odak: Işığın toplandığı noktadır. F ile gösterilir odak uzaklığı: Odak noktasının merceğe olan uzaklığıdır. Küresel aynalardaki gibi yarıçap uzunluğunun yarısına eşit değildir. Bir mercekte odak uzaklığını şu etkenler değiştirir. Aynadan F kadar uzaktadır.
Hammadde ve kullanıldığı ortamın ışık kırma indisine
Merceğin yüzeylerinin eğrilik yarıçapı
Işığın dalga boyuna
2F noktası: Aunadan 2F kadar uzak olan özel bir noktadır.
Kullanım alanları
gözlük camı
büyüteç
projeksiyon makinesi
mikroskop
dürbün
teleskop
fotoğraf makinesi
Mercek çeşitleri
İki tip mercek vardır
ince kenarlı(yakınsak)mercekler
kalın kenarlı(ıraksak)mercekler
İnce kenarlı mercekler
Görüntüler çukur aynadaki gibi oluşur.
Asal eksene paralel gelen ışın odaktan geçerek gider, odaktan gelen ışın ise mercekten sonra asal eksene paralel devam eder.
2F noktasından gelen ışın diğer merkezden geçerek yoluna devam eder.
Optik merkeze gelen ışın doğrultu değiştirmeden aynı yönde yoluna devam eder.
Kalın kenarlı mercekler
Görüntüler tümsek aynadaki gibi oluşur.
Asal eksene paralel gelen ışın sanki odaktan geliyormuş gibi (uzantısı odaktan geçecek şekilde) geçer, odak noktasını hedefleyerek gelen ışın ise asal eksene paralel olacak şekilde doğrultu değiştirir.
2F noktasını hedefleyerek gelen ışın sanki diğer 2F noktasından geliyormuş gibi kırılır.
Kaynak: http://www.msxlabs.org/forum/x-sozluk/108742-mercek-mercek-nedir-mercek-hakkinda.html#ixzz1n1cjITTV