Jean-Jacques Rousseau (1712-1778), Cenevre'de doğan Fransız düşünür, yazar ve müzik kuramcısıdır. Aydınlanma Dönemi'nin en etkili isimlerinden biridir.
Başlıca düşünceleri:
- İnsan doğuştan iyidir; kötülüğün kaynağı toplumsal kurumlardır.
- Toplum sözleşmesi: siyasi meşruiyetin kaynağı halkın ortak iradesidir. "Genel irade" kavramını geliştirmiştir. Egemenlik halka aittir.
- Eşitsizliğin kaynağı özel mülkiyet ve uygarlığın getirdiği yapay ihtiyaçlardır.
- Eğitim: çocuk doğasına uygun, deneyerek ve gözlemleyerek öğrenmelidir. Bu görüşleri modern eğitim anlayışını derinden etkilemiştir.
Başlıca eserleri: Toplum Sözleşmesi (1762), Emile ya da Eğitim Üzerine (1762), İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı Üzerine Söylem (1755), İtiraflar ve Yeni Heloise.
Düşünceleri Fransız Devrimi'ni ve modern demokrasi anlayışını etkilemiştir.