20'lik dişler, ağzımızda en son süren üçüncü azı dişleridir ve genellikle 17-25 yaşları arasında çıkarlar. Toplam dört adettir. Bu dişlerin ağızda kalıp kalmaması tartışmalıdır; doğru pozisyonda çıkarlarsa ve çevre dokulara zarar vermezlerse ağızda bırakılabilirler.
20'lik dişlerin çekilmesini gerektiren durumlar şunlardır:
- Çürük: Yeni çıkmakta olan diş çevresinde bakteri ve yiyecek artıklarının birikmesi hem yirmilik dişi hem de yanındaki dişleri tehdit eder.
- Dişeti hastalığı (perikoronit): Kısmen çıkmış dişin etrafında enfeksiyon, ağrı, ağız kokusu ve ağız açmada zorluk yaratabilir.
- Basınç ağrısı: Diş sürerken komşu dişlere basınç oluşturabilir ve ağrıya neden olabilir.
- Ortodontik sebepler: Dişlerde çapraşıklık varsa, yirmilik dişlerin sürme basıncı bu durumu kötüleştirebilir.
- Protez planlaması: Yirmilik dişler göz önünde bulundurulmalıdır çünkü çekildikten sonra ağız yapısında değişiklik olur.
- Kist oluşumu: Gömük dişin çevresinde kistler gelişebilir, bu da kemik yıkımı ve diş kaymasına yol açabilir.
Kötü pozisyonda olan yirmilik dişler enfeksiyon riski taşıdığından çekilmelidir. Bu dişlerin temiz tutulması zordur ve zamanla çürümeye, iltihaplanmaya ve kötü ağız kokusuna neden olabilirler.
Yirmilik dişlerin çekilmesi için en uygun zaman 14-22 yaşları arasındadır. Bu dönemde ameliyatlar daha kolay ve iyileşme daha hızlı olur. 40 yaş üstünde operasyon zorlaşır ve iyileşme süresi uzar.
Akut enfeksiyon varken çekim genellikle önerilmez. Enfeksiyon kontrol altına alındıktan sonra çekim yapılır.
Operasyon sonrası bakımda yara yeri kurcalanmamalı, 24 saat boyunca o tarafla çiğneme yapılmamalı ve sigara içilmemelidir. Kanama kontrol edilmeli, şişlik soğuk uygulama ile azaltılmalıdır. İlk 24 saatten sonra ılık tuzlu suyla gargara önerilir.