Basit bir elektrik devresinde pil sayısı sabit tutulup ampul sayısı artırılırsa, ampullerin parlaklığı azalır.
Neden azalır?
- Ampuller seri bağlandığında her ampul devreye bir direnç ekler. Toplam direnç arttıkça devreden geçen akım azalır.
- Pilin sağladığı enerji aynı kaldığı hâlde bu enerji artık daha çok ampul arasında paylaşılır. Her ampule daha az enerji düşer, dolayısıyla hepsi daha sönük yanar.
Basit bir benzetme: Aynı miktardaki suyu bir bardağa değil de üç bardağa paylaştırırsanız, her bardağa daha az su düşer. Ampul sayısını artırmak da enerjiyi bölmek gibidir.
Peki parlaklık nasıl artırılır?
- Ampul sayısı sabitken pil sayısını artırmak parlaklığı artırır (devreye daha fazla enerji verilir).
- Ampul sayısını azaltmak da parlaklığı artırır.
Önemli ayrım: Yukarıdaki durum seri bağlamada geçerlidir. Ampuller paralel bağlanırsa her ampul pile ayrı bir yoldan bağlandığı için parlaklıkları belirgin şekilde azalmaz; ayrıca biri sönerse diğerleri yanmaya devam eder. Seri bağlamada ise bir ampul patlarsa devre kesilir ve hepsi söner.
Deneyin değişkenleri: bu deneyde değiştirilen (bağımsız) değişken ampul sayısı, ölçülen (bağımlı) değişken ampul parlaklığı, sabit tutulan değişkenler ise pil sayısı ve kabloların özellikleridir.