Karacaoğlan, 17. yüzyılda yaşadığı sanılan ve deyişleri günümüzde de halk arasında yaygınlığını koruyan bir âşıktır. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmemekte, asıl adının Sımayıl (İsmail), Halil ya da Hasan olduğu yolundaki görüşler kesinlik taşımamaktadır.
Yaşamı ve kimliğiyle ilgili bilgiler yetersiz ve çelişkili olmakla birlikte, Adana, İçel, Kahramanmaraş, Gaziantep, Halep yöreleri ile İç Anadolu'nun bazı yerlerini gezip dolaşan göçebe bir Türkmen obasının üyesi olduğu bilinmektedir. Şiirlerinde güzelleri överken doğadan alınma benzetmeler kullanan Karacaoğlan, şiirlerinde insanlara öğütler verirken doğal olaylardan örnekler sunmuş ve halkın binlerce yıllık bilgi, görenek ve davranış birikimini yansıtan bir halk bilgesi olarak karşımıza çıkmıştır.
Anadolu'nun güney, güneydoğu ve bazı orta kesimlerinde kullanılan Türkmen ağzıyla şiirler yazan Karacaoğlan'ın dili ve tarzı, kendinden sonra gelen Dadaloğlu, Deli Boran, Cingözoğlu, Seyit Osman, Beyoğlu ve Derdiçok gibi âşıkları etkilemiştir.