Fabl nedir, özellikleri nelerdir?

Question

FABLBir tür küçük öyküdür. Olaya dayalı bir anlatımı vardır. Hayattan alınan küçücük kesitler, hayvanlar ya da bitkiler arasında geçmiş gibi anlatılır. Bugün daha çok çocuk edebiyatında yer alan fabllerin, toplumu eğitici; örneklendirme ile kötü davranışlardan caydırıcı özelliği ile eskiden büyükleri eğitmede de anlatıldığı sanılmaktadır.Fabllerde soyut konular, olay plânıyla hem somutlaştırılarak hem de hareket kazandırılarak işlenir.

Answer 1

FABLBir tür küçük öyküdür. Olaya dayalı bir anlatımı vardır. Hayattan alınan küçücük kesitler, hayvanlar ya da bitkiler arasında geçmiş gibi anlatılır. Bugün daha çok çocuk edebiyatında yer alan fabllerin, toplumu eğitici; örneklendirme ile kötü davranışlardan caydırıcı özelliği ile eskiden büyükleri eğitmede de anlatıldığı sanılmaktadır.Fabllerde soyut konular, olay plânıyla hem somutlaştırılarak hem de hareket kazandırılarak işlenir. Olaylar bizi güldürürken eğitir. İnsanlar arasında geçen iyi-kötü, cesur-korkak, dürüst-ikiyüzlü, gözü tok-aç gözlü… vb. çatışmalar; bu niteliklerin yakıştırıldığı hayvan kahramanlar arasında geçmiş gibi gösterilir. Fablin de dört ögesi vardır; kişiler, olay, zaman, yer.1. KişilerFablin konusu olan olay, kişileştirilmiş en az iki hayvanın başından geçer. Bunlardan biri iyi ahlâklı bir tipi, diğeri kötü ahlâklı bir tipi canlandırır. Fablde ikinci derecede kişiler çok azdır, bazen yoktur. Kişi betimlemesi yoktur. Kahramanlar arasında tilki varsa biz onu kurnaz insan yerine koyarız; arslan varsa cesaretine güvenen biri yerine koyarız. Kısa olay bile bütün yönleriyle değil, yalnızca fable konu olan yönüyle tanımlanır. Derinlemesine duygu çözüm lemelerine yer verilmez. Fabllerde bir de anlatıcı kişi vardır. Bu kişinin de betimlemesi yapılmaz, cinsiyeti verilmez. Anlatıcı kahramanları izler, dersini alır. Böylece dinleyen ile aynı görüşü paylaşır.DEVAMI : http://www.msxlabs.org/forum/edebiyat/4664-fabl-ve-fablin-ozellikleri.html#ixzz41ieZwCSJ

Answer 2

Edebiyatın en sevilen ve öğretici türlerinden biri olan fabl, aslında hayatın ta kendisinden küçük dersler çıkardığımız, eğlenceli ve düşündürücü öykülerdir.

Fabl, kısa bir olay örgüsüne sahip, genellikle manzum (şiirsel) veya düzyazı şeklinde kaleme alınmış, sonunda mutlaka bir ahlaki ders veya öğüt (kıssadan hisse) barındıran edebi bir türdür. Bu türde olaylar, genellikle hayvanlar veya bitkiler arasında geçer gibi anlatılır. Ancak bu hayvanlar ve bitkiler, insanlar gibi konuşur, düşünür, sevinir, üzülür ve tıpkı bizler gibi davranışlar sergilerler. Bu sayede, insanların iyi ve kötü yönleri, doğru ve yanlış davranışlar dolaylı yoldan işlenerek okuyucuya bir mesaj verilir.

Fablların temel amacı, okuyucuyu eğlendirirken aynı zamanda eğitmektir. Özellikle çocuk edebiyatında sıkça karşımıza çıksa da, eskiden yetişkinlere de ahlaki değerleri, toplumsal kuralları ve doğru davranış biçimlerini öğretmek amacıyla kullanılmıştır. Fabllar, soyut kavramları (dürüstlük, kurnazlık, çalışkanlık gibi) somut olaylar ve karakterler aracılığıyla anlaşılır hale getirir.

Fablların Başlıca Özellikleri Şunlardır:

• Karakterler: Genellikle hayvanlar (tilki, aslan, karga, karınca vb.) ve bazen bitkilerdir. Bu karakterler, insanlara özgü nitelikler taşır; yani kişileştirme (teşhis ve intak) sanatı kullanılır.
• Amaç: Okuyucuya ahlaki bir ders vermek, öğüt vermek veya bir gerçeği farklı bir yolla anlatmaktır. Her fablın sonunda bir "kıssadan hisse" bulunur.
• Olay Örgüsü: Basit, kısa ve tek bir olaya odaklıdır. Karmaşık olaylara yer verilmez.
• Anlatım: Genellikle sade, akıcı ve anlaşılırdır. Okuyucunun kolayca takip edebileceği bir dil kullanılır.
• Eğitici Yönü: Hem çocukların hem de yetişkinlerin hayat bilgisi edinmesini, doğru ve yanlışı ayırt etmesini sağlar.
• Evrensellik: İşlediği temalar (iyilik, kötülük, adalet, haksızlık, çalışkanlık, tembellik vb.) tüm insanlık için geçerli ve evrenseldir.
• Maniheist Yapı: Genellikle iyi ve kötü karakterlerin çatışması üzerine kuruludur. İyi olanın sonunda kazandığı veya kötü olanın cezasını bulduğu bir sonuç ortaya çıkar.

Dünya edebiyatında Ezop, La Fontaine ve Beydeba gibi yazarlar, fabl türünün en önemli temsilcilerindendir. Örneğin, "Tilki ile Karga" fablında kurnaz tilkinin, karganın ağzındaki peyniri övgülerle aldatarak kapması, insanlara boş gururun ve aldatmacanın zararlarını öğreten klasik bir örnektir.