İsim olmadıkları halde isim gibi kullanılan sözcüklere zamir (adıl) denir. Zamir çeşitleri şunlardır:
- Şahıs zamirleri
- Dönüşlülük zamiri
- İşaret zamirleri
- Belgisiz zamirler
- Soru zamirleri
1. Şahıs (Kişi) Zamirleri
Şahıs isimlerinin yerine geçen zamirlerdir. Dilimizde altı şahıs zamiri bulunur:
2. Dönüşlülük Zamiri
Bu zamir “kendi” sözcüğüdür. Şahıs isimlerinin, hayvan isimlerinin veya cansız varlıkların isimlerinin yerine geçebilir ve genellikle ek alarak kullanılır (kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri). Diğer zamirlerle beraber kullanıldığında pekiştirme anlamı taşır (Örneğin: “Bu soruyu ben kendim çözdüm.”)
3. İşaret Zamirleri
İsimleri, yerlerini işaret ederek karşılayan zamirlerdir. İşaret sıfatının zamirleşmesiyle oluşmuştur. Bazı örnekleri şunlardır:
- Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar
- Burası, şurası, orası, buraları, şuraları, oraları
- Öteki, beriki (Örneğin: “Bu kitap benim, öteki senin.”)
4. Belgisiz Zamirler
İsimleri tam olarak belli olmayan bir nicelik yönünden belirten ve belgisiz sıfatların yerine geçen zamirlerdir. Örnekler:
- Bazıları (Bazı insanlar / Bazıları)
- Birçoğu (Birçok öğrenci / Birçoğu)
- Hiçbirini (Hiçbir kalemi / Hiçbirini)
- Birkaçı (Birkaç yaşlı / Birkaçı)
- Herkes, kimse, hepsi
5. Soru Zamirleri
İsimlerin yerlerine soru yoluyla geçen sözcüklerdir. Bu sözcüklerin yerine, sorduğu isimler getirilebilir. Örnekler:
- Kim
- Ne
- Nerede
- Hangisi
- Kaçı