142 gösterim
Vatandaşlık ve Demokrasi kategorisinde

1 cevap

+1 oy

Kabul edilen cevap

1- 1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu - 20 Ocak 1921)
Bu anayasa olağanüstü durumlar için hazırlanmış, kapsamı dar bir anayasa olup milli egemenliği yansıtan ilk siyasi belgedir. Temel hak ve hürriyetlere yer verilmemiştir. 23 maddeden oluşur ve yeni devletin kurulmasına işlerlik kazandırmıştır. Laik bir anayasa değildir. Kuvvet ve yetkinin kaynağı millettir ve meclisin üstünde başka bir güç yoktur. En önemli değişikliğini cumhuriyetin ilanı ile yaşamıştır. TBMM’nin meşruluğunu tanıtmış, meclis hükümeti sistemi benimsenmiş ve güçler birliği ilkesi kabul edilmiştir. Bu hükümle kanun yapma, yürütme ve yargı yetkisi TBMM’ye verilmiştir.


2- 1924 Anayasası (20 Nisan 1924)
Meclis hükümeti sistemi ile parlamenter sistem arasında bir geçiş niteliğindedir. Türk İnkılabının hukuki temellerini oluşturmuştur. Yargı, kısmen meclisin dışına alınmıştır. Kanun-ı Esasi yürürlükten kaldırılmıştır. En uzun ömürlü anayasa olmuş ve inkılaplar dönemi anayasası olarak en fazla değişikliğe uğramıştır. 1928'de “devletin dini İslam’dır” maddesi çıkarılarak laiklik benimsenmiş; 1934’te kadınlara seçme ve seçilme hakkı; 1937’de Atatürk ilkeleri anayasaya eklenmiştir. 1945’te anayasanın dili sadeleştirilmiş, 1952’de eski dili tekrar kabul edilmiştir.


3- 1961 Anayasası
27 Mayıs 1960 askeri darbesinden sonra hazırlanmıştır. Yapılan darbeyi haklı gösterme eğilimi gösteren, siyasi iktidarın uygulamalarına karşı bir tepki anayasasıdır.


4- 1982 Anayasası
12 Eylül 1980 askeri darbesi sonucunda hazırlanmıştır. 1982 referandumunda hem anayasa hem de cumhurbaşkanı belirlenmiştir. Kişisel hak ve hürriyetler kısıtlanmış, Cumhuriyet Senatosu kaldırılmıştır. Milletvekili sayısı 400 olarak belirlenmiş, 1987’de 450’ye çıkarılmıştır. Milletvekili seçimleri 5 yılda bir, cumhurbaşkanlığı seçimleri 7 yılda bir yapılması kabul edilmiştir. Tepki anayasasıdır ve darbeyi haklı gösterme eğilimi vardır. Yürütme güçlendirilmiş, değiştirilemeyecek hükümleri çoktur ve cumhurbaşkanlığı sembolik olmaktan çıkmıştır.


düzenledi
...