222 sayılı “İlköğretim ve Eğitim” yasasına göre ilköğretim, 6-14 yaş grubundaki tüm yurttaşlar için zorunlu ve devlet okullarında parasızdır. İlköğretimin parasız olmasının nedeni, temel bir insan hakkı olmasının yanı sıra toplumsal yararının diğer öğretim kademelerinden fazla olmasıdır. Zorunlu olmasının nedeni ise toplumun üyeliğine hazırlanan tüm bireylerin bilmesi gereken asgari bilgi, tutum, beceri ve davranışların kazandırılması gereğidir. Ayrıca kalkınmak için toplumun zekâ ve yetenek potansiyelinden yararlanmak gerektiğinden, tüm bireylerin ilköğretimden geçirilmesi bu üstün zekâ ve yeteneklerin saptanmasını da sağlar.
İlköğretim, sadece ortaöğretime öğrenci hazırlayan bir basamak olmayıp aynı zamanda bireyi yaşama hazırlar. Bir yurttaşın tek başına yaşamını sürdürebilmesi, mutlu olabilmesi ve toplumsal kalkınmaya katkıda bulunabilmesi için bilmesi gerekenlerin öğrenildiği bir öğrenim basamağıdır.