Question

Sezgicilik akımının Türk ve dünya edebiyatındaki temsilcileri kimlerdir?

Answer 1

Sezgicilik (İntüisyonizm) akımı, bilginin temel kaynağı olarak sezgiyi kabul eden bir felsefe akımıdır. Akımın kurucusu Henri Bergson'dur ve bu nedenle bazen Bergsonculuk olarak da anılır.

Türk ve dünya edebiyatında sezgicilik akımının temsilcileri şunlardır:

• Dünya edebiyatında: Henri Bergson (felsefe alanında), William Wordsworth ve Johann Wolfgang von Goethe gibi romantik dönem şairleri sezgiciliğin öncülerindendir. Ayrıca, özellikle Alman Romantizmi’nde Novalis ve Friedrich Schlegel sezgisel anlayışa yakındırlar.
• Türk edebiyatında: Sezgicilik akımının etkisi özellikle Servet-i Fünun’dan sonra Türk edebiyatında görülmüştür. Özellikle Fecri Ati döneminde ve Milli Edebiyat’ın bazı yapıtlarında sezgisel anlayışın izlerine rastlanır. Örneğin Ahmet Haşim şiirlerinde sezgicilik etkilerini taşımaktadır.

Genel olarak sezgicilikte bilgi, doğrudan ve dolaysız olarak sezgi yoluyla kavranır; akıldan ve mantıksal çıkarımlardan üstün tutulur. Bergson'a göre sezgi, gerçeği doğrudan algılamak ve ruhbilimle bağlantılı olarak düşünce problemlerini çözmede bilimsel bir yöntemdir.

Answer 2

Sezgicilik akımı, özellikle 20. yüzyıl başlarında ortaya çıkan bir edebi ve sanatsal akımdır ve eski Yunan ile Latin edebiyatından ziyade daha modern bir dönemle ilişkilidir.

Dünya edebiyatında sezgicilik akımının önemli temsilcileri arasında Rainer Maria Rilke, Virginia Woolf ve James Joyce gibi yazarlar sayılabilir.

Türk edebiyatında ise sezgicilik, özellikle 1940'lı yıllarda etkili olmuş ve Ahmet Hamdi Tanpınar, Cahit Sıtkı Tarancı ve Ziya Osman Saba gibi şair ve yazarlar bu akımın temsilcileri arasında yer alır.