Rabia Adeviye, İslam tasavvufunun **erken dönem** sufilerinden biridir. Miladi olarak **8. yüzyılda** yaşamış, yaklaşık olarak 717-718 yıllarında doğup 801 yılında vefat etmiştir. Bu dönem, tasavvufun henüz bir ekol olarak yeni yeni şekillenmeye başladığı, daha çok bireysel zühd (dünyadan el çekme), takva (Allah'tan sakınma) ve derin bir dindarlıkla tanımlandığı bir zaman dilimidir.
Rabia Adeviye, Basra'da (bugünkü Irak sınırları içinde) yaşamış ve kendisinden önceki sufilerin zühd anlayışına, tasavvufa yeni ve derin bir boyut katmıştır: **ilahi aşk**. O'nun öğretisi, Allah'a duyulan sevginin, cennet umudu veya cehennem korkusu gibi dünyevi ya da uhrevi beklentilerden tamamen arınmış, saf ve karşılıksız olması gerektiği üzerine kuruludur. Bu, tasavvuf tarihinde bir dönüm noktası olmuştur.
Onun bu özgün yaklaşımı, tasavvuf literatürüne "aşk" ve "rıza" kavramlarını güçlü bir şekilde yerleştirmiştir. Rabia Adeviye'ye göre, gerçek ibadet ve teslimiyet:
- **Karşılıksız Sevgidir:** Allah'a sadece O olduğu için, O'nun zatına duyulan bir aşkla ibadet etmek. Meşhur duası şöyledir: "Allah'ım! Eğer sana cennet arzusuyla ibadet ediyorsam beni cennetinden mahrum et. Eğer cehennem korkusuyla ibadet ediyorsam beni cehennemine at. Ama eğer sana sadece sen olduğun için ibadet ediyorsam, beni sonsuz güzelliğinden mahrum etme."
- **Tam Bir Rızadır:** Allah'ın her türlü takdirine, iyi ya da kötü görünen her şeye tam bir hoşnutluk ve teslimiyetle razı olmak.
- **Samimiyettir:** İbadetlerde gösterişten ve riyadan uzak durarak sadece Allah'ın rızasını gözetmek.
Rabia Adeviye, hem bir kadın mutasavvıf olarak tasavvuf tarihinde eşsiz bir yer edinmiş, hem de ilahi aşk felsefesiyle kendisinden sonra gelen birçok sufiye, özellikle de aşk ekolüne mensup olanlara ilham kaynağı olmuştur. Onun düşünceleri, tasavvufun felsefi ve mistik derinliğini artıran temel taşlardan biri kabul edilir ve günümüzde dahi evrensel bir değer taşır.