Sert kelimesinin eş anlamlısı katıdır.
Her ikisi de bir maddenin kolay şekil değiştirmemesini, dirençli olmasını anlatır.
Örnek cümleler:
- "Bu tahta çok sert." → "Bu tahta çok katı."
- "Sert bir zemine düştü." → "Katı bir zemine düştü."
Dikkat — "sert" çok anlamlı bir kelimedir ve her anlamında eş anlamlısı değişir:
- Madde için: katı → "sert kaya"
- Davranış için: haşin, kaba, öfkeli → "sert bir cevap verdi"
- Hava için: şiddetli → "sert rüzgâr"
- Tat için: keskin, acı → "sert bir içecek"
Bu yüzden eş anlamlı ararken kelimenin cümledeki anlamına bakmak gerekir.
Karşıt (zıt) anlamlıları:
- Madde için: yumuşak
- Davranış için: yumuşak, nazik, ılımlı
- Hava için: hafif, ılıman
Not: Fen derslerinde "katı" kelimesi maddenin hâlini anlatır (katı, sıvı, gaz) ve orada "sert" ile eş anlamlı değildir. Örneğin tereyağı katı hâldedir ama sert değildir. Eş anlamlılık günlük dildeki "dirençli, kolay şekil değiştirmeyen" anlamı için geçerlidir.