Bu soru, günlük hayatta market alışverişlerinde veya manavda ürün fiyatlarını hesaplarken sıkça karşımıza çıkan, temel matematik becerilerimizi kullanmamızı gerektiren çok pratik bir durumdur. Elmaların kilogram fiyatını bulup, sonra istediğimiz miktarın kaç lira tutacağını hesaplayacağız. Bu tür soruları çözmek için en kolay yol, önce 1 kilogram elmanın kaç lira olduğunu bulmaktır. Buna birim fiyat diyoruz.
Soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim:
- 1 kilogram elmanın fiyatını bulalım (Birim Fiyat):
Bize verilen bilgiye göre, 6 kilogram elma toplam 24 lira tutuyor. Eğer toplam fiyatı, toplam kilograma bölersek, 1 kilogram elmanın fiyatını bulmuş oluruz. Bu, elmanın kilogram başına düşen maliyetidir.
Hesaplaması şu şekildedir:
- Toplam Ödenen Fiyat = 24 lira
- Alınan Toplam Miktar = 6 kilogram
- 1 kilogram elmanın fiyatı = Toplam Fiyat / Alınan Toplam Miktar
- 1 kilogram elmanın fiyatı = 24 lira / 6 kilogram = 4 lira
Şimdi biliyoruz ki, 1 kilogram elma 4 liradır.
- 4.5 kilogram elmanın fiyatını bulalım:
1 kilogram elmanın fiyatını bulduktan sonra, istediğimiz miktardaki elmanın fiyatını hesaplamak çok kolaydır. Sadece 1 kilogram elmanın fiyatını, almak istediğimiz miktarla çarpmamız yeterlidir.
Hesaplaması şu şekildedir:
- 1 kilogram elmanın fiyatı = 4 lira
- Almak istediğimiz miktar = 4.5 kilogram
- 4.5 kilogram elmanın fiyatı = 1 kilogram elmanın fiyatı x Almak istediğimiz miktar
- 4.5 kilogram elmanın fiyatı = 4 lira/kg x 4.5 kg = 18 lira
Yani, 4.5 kilogram elma 18 lira tutar.
Bu problemi, oran-orantı kurarak da çözebiliriz. Bu yöntem, özellikle daha karmaşık problemlerde çok işimize yarar:
Şu şekilde bir orantı kurabiliriz:
- 6 kg elma → 24 lira
- 4.5 kg elma → X lira (Burada 'X' aradığımız fiyatı temsil ediyor.)
Bu orantıda, içler dışlar çarpımı yaparak X'i buluruz:
6 * X = 24 * 4.5
6X = 108
X = 108 / 6
X = 18
Gördüğünüz gibi, her iki yöntemle de aynı sonuca ulaştık: 4.5 kilogram elma 18 liradır. Bu tür hesaplamalar, günlük alışverişlerimizde doğru kararlar vermemize ve bütçemizi daha iyi yönetmemize yardımcı olur.