Meşrutiyet, hükümdarın (kral, padişah, sultan) bulunduğu ancak yetkilerinin bir anayasa ve meclis ile sınırlandırıldığı yönetim biçimidir. Bugün genellikle anayasal (meşruti) monarşi denir.
Günümüzde meşrutiyetle yönetilen ülkeler:
- Avrupa: Birleşik Krallık (İngiltere), İspanya, Hollanda, Belçika, İsveç, Norveç, Danimarka, Lüksemburg, Monako, Lihtenştayn
- Asya: Japonya, Malezya, Tayland, Kamboçya, Ürdün, Butan
- Afrika: Fas, Lesotho, Esvatini
- Okyanusya: Avustralya, Yeni Zelanda ve Kanada (devlet başkanı Birleşik Krallık hükümdarıdır)
Bu ülkelerin çoğunda hükümdarın yetkisi semboliktir; ülkeyi seçimle gelen meclis ve hükûmet yönetir.
Tarihte: Osmanlı Devleti meşrutiyete iki kez geçmiştir:
- I. Meşrutiyet (1876): Kanun-ı Esasî ilan edildi, Meclis-i Mebusan açıldı. II. Abdülhamit 1878'de meclisi kapattı.
- II. Meşrutiyet (1908): anayasa yeniden yürürlüğe girdi ve meclis açıldı.
Önemli not: Osmanlı Devleti 1922'de sona ermiştir; günümüzde meşrutiyetle yönetilen ülkeler arasında yer almaz. Türkiye 1923'ten beri cumhuriyettir.
Meşrutiyet ile cumhuriyet farkı: Meşrutiyette devletin başında doğuştan gelen bir hükümdar bulunur; cumhuriyette ise devlet başkanı seçimle göreve gelir.