Mayoz, bir diploit ökaryotik hücrenin bölünerek genelde gamet olarak adlandırılan haploit hücrelere bölündüğü hücresel bir süreçtir. Yunanca'da "Daha da küçültmek" anlamına gelen Meioun kelimesinden gelmektedir. Eşeyli üreme için gereklidir ve eşeyli üreyen tek hücreli organizmalar da dâhil tüm ökaryot hücrelerde görülür.
Mayoz bölünme iki aşamada gerçekleşir:
Mayozda da mitozda olduğu gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz olarak adlandırılan dört evre vardır. Bu evreler arada interfaz olmaksızın peş peşe iki kez gerçekleşir. Profaz I evresi kendi içinde 5 aşamaya ayrılır:
- Leptoten: Kromozomların mikroskopla seçilebildikleri andan itibaren başlar.
- Zigoten: Biri anneden diğeri babadan gelen homolog kromozomlar yan yana gelerek eşleşmeye başlar. Tetrat adı verilen yapı bu evrede görülür.
- Pakiten: Tetratlar arasında genetik madde alışverişi (krossing-over) olur.
- Diploten: Tetrat'taki homolog kromozomlar birbirinden ayrılmaya başlar ancak kiyazma bölgelerinde ayrılma olmaz.
- Diakinez: Kromozomlar son halini alır, çekirdekçik kaybolur ve çekirdek zarı parçalanır.