Atatürk'ün öğrenim hayatı şu şekildedir:
Küçük Mustafa, Haziran 1887'de ilk öğrenimine Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde başlamış, ardından babasının isteğiyle Selanik'te Şemsi Efendi Mektebi'ne geçerek ilkokulu burada bitirmiştir. Şemsi Efendi İlkokulundan sonra bir süre Selanik Mülkiye Rüştiyesi'ne devam etmiş, ancak Arapça öğretmeninin haksız yere sopa ile vurması üzerine bu okuldan ayrılarak 1894 yılı Temmuz-Ağustos aylarında Askerî Rüştiye'ye müracaat etmiştir. Selanik Askerî Rüştiyesi'nde matematik öğretmeni Yüzbaşı Mustafa Efendi tarafından adının sonuna "Kemal" ismi ilâve edilmiştir.
Selanik Askerî Rüştiyesini bitirdikten sonra 13 Mart 1896'da Manastır Askerî İdadisine girmiş, burayı başarıyla tamamlayarak 13 Mart 1899'da İstanbul'da Harp Okulu'na başlamıştır. 3 yıllık başarılı Harbiye öğreniminin ardından 10 Şubat 1902'de Teğmen rütbesiyle mezun olmuş ve Harp Akademisi'nde öğrenimine devam etmiştir. 1903 yılında Üsteğmen olan Mustafa Kemal, 11 Ocak 1905'te Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle Harp Akademisi'nden mezun olmuştur.
Harp Akademisi'nden mezuniyetinin ardından istibdat ve padişahlık rejimi aleyhindeki düşünceleri nedeniyle birkaç ay İstanbul'da tutuklu kalmış, ardından 5 Şubat 1905 tarihinde Suriye bölgesine, Şam'a atanmıştır.