29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nın ilan edilmesinin kısa hikayesi şöyledir:
Mustafa Kemal Paşa, Osmanlı hükümeti tarafından 19 Mayıs 1919'da Samsun'a gönderilmiş, ülkenin çoğu ilinde kongreler düzenlemiştir. Yurdun her tarafından gelen milletvekilleri 23 Nisan 1920'de Ankara'da Büyük Millet Meclisi'nde toplanmış ve Mustafa Kemal Paşa Meclis Başkanı seçilmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde Türk Kurtuluş Savaşı başlatılmış ve halk ile düzenli ordular düşmana karşı omuz omuza mücadele etmiştir.
Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasının ardından 1 Kasım 1922'de TBMM saltanatı feshetmiştir. 24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması imzalanmış ve yeni bir devletin temelleri atılmıştır. 13 Ekim 1923'te Ankara başkent ilan edilmiştir. Atatürk, cumhuriyet yönetimi için hazırlıklar yaparak 28 Ekim 1923 akşamı yakın arkadaşlarını Çankaya'da yemeğe çağırmış ve "Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz." demiştir.
29 Ekim 1923 günü Atatürk, milletvekilleri ile görüştükten sonra taslağı hazırlanan Cumhuriyet önergesini TBMM'ye vermiş ve Meclis önergeyi kabul etmiştir. Böylece Türkiye devletinin yönetim biçimi Cumhuriyet, adı ise Türkiye Cumhuriyeti Devleti olarak belirlenmiş; Atatürk kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı olmuştur.